Covid-19 Omikron dalgası dünyayı ve özellikle de Avrupa’yı sarsıyor. Avrupa’da birçok ülke kitlesel tedbirler almış durumda. Avrupa’da Noel ve yeni yıl kutlamaları hem bireyler hem ticaret için yılın en önemli olayları olmasına rağmen politikacılar sıkı tedbirler ilan ettiler. Cuma günü, üye ülkelerin egemenlik haklarına saygı göstermek ve doğrudan önlem önermekten kaçınmak konusunda çok özenli olan Dünya Sağlık Örgütü Başkanı bile “kutlamaların iptal edilmesi” gerektiğini söyledi.
Türkiye’de hiçbir hareket yok. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, pandemi nedeniyle kapanma dönemini hatırlatarak, muhalefetin hükümeti ekonomiye kontak kapattırmaya zorladığını söyledi daha yeni. Vaka sayıları ile ölümler, artık alıştığımız bir seviyeye sabitlenmiş durumda. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca da uzun süre Omikron vaka sayısını altıya (6) sabitledi. Yani Kasım ayının sonunda 6 vaka ilan edildi. Sonra ne oldu bu vakalara? İyileşmişlerdir inşallah diye düşünür olduk. ‘Kimseye bulaştırmadılar mı?’ soruları dolaşırken Sayın Bakan dün twitterda Omikronun, büyük şehirlerimizde vakaların yüzde 10’unu oluşturduğunu duyurdu.
İçeriye yüzde 10, dışarıya yüzde 42
Her gün bir yolcu uçağı dolusu insanımız ölürken en sıkı ilişkide bulunduğumuz ülkeler pandeminin başından beri görülmüş en yüksek vaka sayılarını rapor ediyor. Buralardan uçaklar dolusu insan Noel tatilini fırsat bilip Türkiye’ye geliyor. Ama Bakana göre Türkiye’deki artış hızı oldukça yavaş görünüyor. Verilen görüntü öyle de başka bilgiler var.
Pandeminin başından beri Sağlık Bakanlığından sağlıklı bir veri akışı olmadı. Vaka sayılarıyla nasıl oynandığını, resmi ölüm sayılarının gerçeğin ancak bir bölümünü yansıtıyor olduğunu defalarca yazdık. Vakaların ve ölümlerin yaşa, cinsiyete ve şehirlere göre dağılımının tablolarını hiç göremedik. Varyantların analizi, bunların görülme sıklığı vb kamuya doğru düzgün açıklanmadı.
Buna karşın bir avuç gönüllü, inatla kamuya açık kaynakları kazıyarak, satır aralarını okuyarak, bu bilgileri bulmaca gibi birleştirerek salgının gidişatını biraz olsun anlamamıza yardımcı oldular. Bu gönüllülerden Zeki Berk, 25 Aralık’ta, kamuya açık uluslararası bir kaynak olan www.ourworldindata.org sitesinde Türkiye’den bildirilen vakaların yüzde 42’sinin Omikrona bağlı olduğunun açıklandığını duyurdu.
Yoğun önlem alınan İngiltere’yle benzer düzeyde
Our World in Data sitesinde Omikron varyantının artış oranlarını gösteren grafiğe bakarsanız, Türkiye’deki artış hızının, yoğun tedbirlerin alındığı İngiltere ile neredeyse aynı olduğunu görebilirsiniz.
Our World in Data, çoğu Oxford Üniversitesi ve İngiltere’deki diğer Üniversitelerden, dünyaca ünlü “veri uzmanlarının” bir araya gelerek kurduğu bir platform. Dünya çapında ekonomiden, nüfus hareketlerine, sağlığa birçok alandaki verileri, bulabildikleri en güvenilir kaynaklardan bir araya getirip güncelleyerek yayınlıyorlar.
Bu platform, Omikron varyant oranı bilgisinin kaynağı olarak GISAID platformunu gösteriyor. GISAID de benzer bir veri platformu çalıştırıyor. Bir farkla ki daha çok influenza ve covid virüsü üzerine yoğunlaşmış, ana destekçisi de Alman hükümeti.
GISAID varyant analizleriyle ilgili kendisine iletilen Covid virüsü genetik analiz raporlamalarını bir araya getirip kamuyla paylaşıyor. Sitedeki açıklamaya göre Sağlık Bakanlığı Laboratuvarı, laboratuvardaki uzmanların imzalarıyla, 25 Aralık 2021 tarihinde ülkede son iki hafta içinde saptanan Covid enfeksiyonlarının yüzde 42’sinin Omikron varyantına bağlı olduğuna ilişkin raporunu platforma iletmiş. Bakan ve Bakanlık bu konuya açıklık getirmeli.
Yılbaşı partilerinden uzak durun
Açıklık getirilmediği takdirde görüntü, 25 Aralık’ta Bakanlığa bağlı laboratuvar GISAID’e yeni vakaların yüzde 42’sinin Omikron varyantı olduğunu bildirdiği, ama aynı günün akşamında Sağlık Bakanı büyük şehirlerimizdeki yeni vakaların yüzde 10’unun Omikrona bağlı olduğunu açıkladığı yönünde.
Salgına ilişkin bu kadar önemli bir bilgiyi sosyal medyadan paylaşmak durumun ciddiyetine uygun muydu? Soruyorum ama cevabınızı biliyorum. Peki sayıyı dörtte birine indirmeye ne demeli? Orada da ölüm sayıları için kullanılan indirim böleni kullanılıyor herhalde.
Salgında çözebildiğim kadarıyla durum budur.
Siz siz olun, yılbaşı partilerinden uzak durun.
