İsrail Türkiye ilişkileri 2022 yılında Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Sedat Önal’ın İsrail ziyareti ile tekrar normalleşme sürecine girmişti. İsrail Cumhurbaşkanı Herzog 14 yıldan sonra ilk kez Türkiye’ye gelen üst düzey İsrail yetkilisi olmuştu. (Foto: Haim Zach/GPO via @Isaac_Herzog/ Twitter)
İsrail Başbakanı Yair Lapid ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın görüşmesinde varılan mutabakat ve son bir yılda İsrail Türkiye ilişkilerinde yaşanan olumlu gelişmelerin ardından Türkiye ve İsrail ilişkilerini tam diplomatik temsiliyete yükseltme kararı aldı. İki ülke karşılıklı büyükelçi atayacak.
İsrail Başbakanlığı 17 Ağustos’ta yaptığı açıklamada varılan mütabakat ile birlikte iki ülke arasındaki ilişkilerin bir kez daha tam diplomatik ilişkiler düzeyine yükseltilmesine ve iki ülkenin büyükelçi ve başkonsoloslarının iade edilmesine karar verildiğini belirtti.
Bakanlık, sürecin Dışişleri Bakan Yardımcısı Sedat Önal ve İsrail Dışişleri Bakanlığı Genel Müdürü Alon Ushpiz’in 16 Ağustos’ta yaptığı görüşme ile sonuçlandırıldığını aktardı.
İsrail Başbakanı Lapid, yayınladığı mesajında “Türkiye ile ilişkilerin yeniden başlaması, bölgesel istikrar için önemli bir değer ve İsrail vatandaşları için çok önemli bir ekonomik haber. İsrail’in dünyadaki konumunu güçlendirmeye devam edeceğiz,” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Isaak Herzog ise sosyal medyadan yayınladığı mesajında “Türkiye ile tam diplomatik ilişkilerin yenilenmesini takdirle karşılıyorum. Bu, geçtiğimiz yıl önayak olduğumuz ve ekonomik ilişkilerimizi, karşılıklı turizmi ve İsrail-Türkiye halkları arasındaki dostluğu teşvik edecek önemli bir gelişmedir,” ifadelerini kullandı.
Çavuşoğlu: Büyükelçileri tekrar atama kararı aldık
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu kararın duyurulmasının ardından Kırgızistan’da yaptığı basın toplantısında “Türkiye olarak İsrail’e büyükelçi atama kararı aldık” dedi.
Çavuşoğlu, karara ilişkin “Yeni hükümet göreve geldikten sonra İsrail’de diyalog süreci başlamıştı. Sonuçta ilişkilerin normalleşmesi konusunda atacağımız adımlar içinde büyükelçi atamaları da vardı” dedi.
Dışişleri Bakanı, “Yeni hükümet göreve geldikten ve Herzog seçildikten sonra diyalog süreci başlamıştı. Herzog’un Türkiye ziyareti, daha sonra benim ziyaretim, Dışişleri Bakanı Yair Lapid’in Ankara ziyaretiyle süreç devam etti. Havacılık alanında bir iş birliği anlaşması imzaladık. Karma Ekonomik Komisyonu Toplantısı gerçekleşecek Eylül’de. Sonuçta ilişkilerin normalleşmesi konusunda atacağımız adımların içinde, karşılıklı büyükelçileri tekrar atamak da vardı,” ifadelerini kullandı.
Çavuşoğlu, ikili ilişkilerin tam diplomatik temsiliyete çekilmesi ile birlikte Türkiye’nin Filistin konusundaki endişelerini de büyükelçiler seviyesinde bildirebileceğini belirterek “Filistin haklarını savunmaya devam edeceğiz” dedi.
İsrail ile normalleşme süreci
2018 yılından bu yana iki ülke karşılıklı büyükelçi düzeyinde bir temsilci bulundurmuyor. Türkiye ilk olarak 2010 yılında Gazze’ye insani yardım götüren Mavi Marmara gemisine yapılan baskında 10 Türkiye vatandaşının öldürülmesinin ardından Büyükelçi Oğuz Çelikkol’u geri çekmişti. 2016 yılında başlayan normalleşme süreci ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Kudüs’ü İsrail’in Başkenti olarak tanıdığını açıklaması ve büyükelçiliği taşımasının ardından sekteye uğradı. Türkiye 2018’de Tel Aviv büyükelçisini istişareler için merkeze çağırdı. Bu tarihten itibaren iki ülkede büyükelçi düzeyinde diplomatik ilişki yürütülmedi.
İki ülke ilişkileri 2022 yılında tekrar normalleşme sürecine girdi. Yılbaşında Cumhurbaşkanlığı sözcüsü İbrahim Kalın ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Sedat Önal İsrail’e gitti. Ardınan Cumhurbaşkanı Herzog 14 yılın ardından Türkiye’ye ilk yüksek seviye resmi ziyareti gerçekleştirdi. Bu ziyareti Çavuşoğlu’nun ve Lapid’in ziyaretleri takip etti.
