Bayraktar kardeşler vergide Koç’u geçti

Türkiye’nin 2023 vergi rekortmenleri açıklandı. Bu yıl gelir vergisinde Bayraktar kardeşler, Koç ailesini geride bırakarak ilk iki sırayı aldı.

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yapılan açıklamaya göre, 2023 yılı gelir vergisi rekortmeni Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar oldu. İkinci sırada Haluk Bayraktar yer alırken, üçüncü sırada ise Mustafa Rahmi Koç yer aldı. Bayraktar 2020 yılından bu yana listenin başında yer alıyor.

GİB verilerine göre, Türkiye genelinde 2023 vergilendirme dönemi için 4 milyon 541 bin 644 mükellef tarafından yıllık gelir vergisi beyannamesi verildi. Bu beyannamelerle toplam 682 milyar 451 milyon 749 bin 283 TL matrah beyan edildi ve 205 milyar 531 milyon 271 bin 153 TL gelir vergisi tahakkuk ettirildi.

72’si istanbuldan

Gelir vergisi rekortmenlerinin il dağılımına bakıldığında, ilk 100 mükellefin 72’sinin İstanbul’dan olduğu görülüyor. Bunu 14 mükellefle Ankara, 5’er mükellefle İzmir ve Gaziantep takip ediyor.

Kurumlar vergisinde ise ilk üç sırayı bankalar aldı. Ziraat Bankası 22,7 milyar TL ile birinci, Garanti Bankası 21,8 milyar TL ile ikinci, Akbank ise 12,5 milyar TL ile üçüncü oldu.

Kurumlar vergisi beyannamesi veren toplam 1 milyon 111 bin 944 mükellef, 3 trilyon 813 milyar 935 milyon 660 bin 633 TL matrah beyan etti. Bu matrah üzerinden 833 milyar 246 milyon 376 bin 901 TL kurumlar vergisi tahakkuk ettirildi.

GİB, 2023 yılında her bir mükellefin ortalama 150 bin 265 TL matrah beyanında bulunduğunu ve ortalama 45 bin 255 TL gelir vergisi tahakkuk ettirildiğini açıkladı. Kurumlar vergisinde ise her bir mükellef kurum ortalama 3 milyon 429 bin 971 TL matrah beyanında bulundu ve ortalama 749 bin 360 TL kurumlar vergisi tahakkuk ettirildi.

İlk 73 ismini gizledi

2023 gelir vergisi rekortmenleri listesinde ilk 100 mükellefin 73’ü ismini gizledi. İlk 20 rekortmenin yarısı ismini gizlemeyi tercih etti.

Uzmanlar bu durumun Türkiye’nin ekonomik durumu ile ilgili olabileceğini belirtiyor. Yüksek enflasyon, para birimindeki değer kaybı ve ekonomik istikrarsızlık sebebiyle mükelleflerin kendilerini korumaya almak amacıyla isimlerini gizleme yoluna gidebileceği yorumları yapılırken, ekonomik güvenin de burada bir etken olabileceği tartılışılıyor.

Murat Yetkin Ocak ayında kaleme aldığı yazısında Türkiye’de anonimleşmenin şu sebeplerden olabileceğini aktarmıştı:

-Kimi iş sahipleri, enflasyonun ücretleri giderek erittiği ortamda, çalışanlarının (ve örneğin sendikalarının) kendi kazançlarını öğrenmesini ve ücret artışı pazarlıklarında kullanmasını istemiyor.

-Bu rakamları devlet makamları biliyor ama örneğin siyasi partiler, dernekler, vakıflar, tarikat ve cemaatler, suç örgütleri bu bilgilere o kadar kolay ulaşamıyor. Bazı iş sahipleri bu grupların kendilerinden para talep etmesinden, ya da güncel argoyla “çökmesinden” endişe ediyor.

-Bir de son dönemlerde siyasi ya da sosyal bağlantılarla aniden zenginleştiklerinin göz önünde olmasını istemeyenler var ki o da “çökme” endişesiyle bağlantılı.

Öte yandan, vergi kayıtlarında gizlilik uygulaması sadece Türkiye’ye özgü değil. Dünya genelinde farklı ülkeler, farklı yaklaşımlar benimsiyor. Örneğin, İsveç ve Norveç gibi ülkeler tüm vergi kayıtlarını halka açık tutarken, ABD ve Almanya gibi ülkeler bireysel vergi bilgilerini gizli tutuyor. Japonya ise 2006 yılına kadar en yüksek vergi ödeyenlerin listesini yayınlıyordu ancak güvenlik gerekçesiyle bu uygulamadan vazgeçti.