AB vize sorununda kısmi rahatlama: göçmen gönderme niyeti olmasın da

Avrupa Birliği’nin (AB) Ankara Temsilcisi Thomas Ossowski 18 Temmuz’da düzenlediği basın toplantısında AB Komisyonunun 15 Temmuz’da aldığı karar uyarınca Türk vatandaşlarına belli vize kolaylıkları getirildiğini ilan etti. Ossowski bunu “iyi niyetli başvuru sahipleri için daha elverişli vize kuralları” uygulanarak “kademeli sistem” yoluyla “çoklu giriş hakkı” tanınması olarak tarif etti.
Buna göre vize süreleri, başvuru sahibinin daha önceki vize geçmişine göre şöyle belirlenecek:
• Önceki vizesi sona erdikten sonraki bir yıl içinde başvuru yapılmışsa- 6 aylık vize
• Önceki vizesi en az 6 ay geçerli olup iki yıl içinde başvuru yapılmışsa- 1 yıllık vize
• Önceki vizesi en az 1 yıl geçerli olup iki yıl içinde başvuru yapılmışsa- 3 yıllık vize
• Önceki vizesi en az 3 yıl geçerli olup iki yıl içinde başvuru yapılmışsa- 5 yıllık vize
Kurallara uygun yapılan başvurularda verilecek vizeler çoklu uygulanacak ve nereden verildiğine bakılmaksızın Shengen sistemine dahil AB üyesi ülkelerin hepsinde geçerli olacak.

Vize esnekliği: ne değişti?

AB ile görüşmeler, Dışişleri Bakanlığının koordinasyonunda İçişleri Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığının da katılımıyla 2024 Aralık ayında başladı. 1 Temmuz’da Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Ticaret Diyalogu ve 2 Temmuz’da Türkiye-AB Göç ve Güvenlik Yüksek Düzeyli Diyalogu toplantılarıyla sona erdi. Sona ermesinde Brüksel’in Schengen vize sisteminde denetim sorunları olduğunu kabul etmesi de rol oynadı; yani kurallar konuluyor ama merkezden denetlenmiyordu.
Peki, yıllardır sorun olan görüşmelerin, vize sorununun nihai çözümüne dek esnek uygulama ile sonuçlanmasında hangi etkenler pay sahibi oldu, ne değişti?
Resmi kaynaklar bunu iki temel etkene bağlıyor:
1- Bir yandan ABD vergi baskısındaki AB ülkeleri ticareti arttırmak, üçüncü ülkelere yatırım yapmak, üniversitelerine öğrenci çekmek istiyor, ama vize sorunları buna engel oluyor. Bir süre önce Dış Ekonomik İlişkiler Konseyi (DEİK) adına Türkiye-AB İş Konseyi Başkanı Mehmet Ali Yalçındağ’ın yaptığı “fırsatlar kaçıyor, sıktı artık” çıkışının Avrupa’daki iş paydaşları arasında yankı bulduğu anlaşılıyor.

Yine göçmen konusu mu?

2- AB ülkelerinde yükselen aşırı sağ partileri dengelemek için göçmen alan bazı AB ülkeleri Ankara’nın Avrupa’ya gitmiş başta Suriyeli ve Afgan olmak üzere bir grup göçmeni kabul etmesi arzusundalar. Toplan 1,5 milyon kadar göçmenin üçte bir kadarından söz ediliyor. Bunu da 2016 Geri Kabul Anlaşmasına dayandırma niyeti var. Oysa Türkiye bu anlaşmayı askıya aldığını açıklamıştı. YetkinReport’a bilgi veren kaynaklar hükümetin bu konuda taviz vereceğine inanmadıklarını, aksine bir kararlılık olduğunu söylüyorlar.
Zaten iç siyasi atmosfer de AB vize kolaylığı için Avrupa’dan göçmen almaya uygun değil.
AB vizesi alma konusundaki kademeli sistemin sonuçları ve rahatlık getirip getirmeyeceği uygulamayla ortaya çıkacak.