Türkiye, İran-ABD geriliminde aktif diplomatik rol üstlenmeye hazır

Türkiye, İran ile ABD arasındaki artan gerilimde aktif diplomatik rol üstlenmeye hazır olduğunu açıkladı. Türk ve İran dışişleri bakanları arasında bugün İstanbul’da yapılan görüşmede, Ankara’nın krizin tırmanmasını önlemek amacıyla arabulucu ve kolaylaştırıcı olarak devreye girebileceği mesajı öne çıktı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Ankara’nın aşamalı ve diplomasi odaklı bir yaklaşımı savunduğunu belirterek, “ABD ile İran arasındaki sorunların tek paket yerine adım adım çözülmesi, gerilimin düşürülmesi açısından daha gerçekçi bir yöntemdir” dedi. Fidan, Türkiye’nin krizin askeri boyuta taşınmasına karşı olduğunu da vurguladı.

Askeri müdahaleye karşı net tutum

Fidan, Türkiye’nin İran’a yönelik olası bir askeri müdahaleye açık şekilde karşı olduğunu belirterek, “Türkiye olarak İran’a yönelik her türlü askeri müdahaleye karşıyız. Bölgesel istikrarsızlık kimsenin çıkarına değildir” ifadelerini kullandı. Türk tarafı, askeri tırmanmanın hem bölgesel güvenlik hem de enerji ve göç riskleri açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Tahran’ın müzakere ihtimalini tamamen dışlamadığını, ancak bunun belirli koşullara bağlı olduğunu söyledi. Arakçi, “İran, ABD ile adil ve eşit şartlarda yapılacak görüşmelere hazırdır. Ancak savunma kabiliyetlerimiz müzakere konusu olamaz” dedi. Arakçi ayrıca Türkiye ile yapılan görüşmeleri yapıcı olarak nitelendirerek, bölgesel istikrar için komşu ülkelerle iş birliğinin önemine işaret etti.

ABD askeri yığınağı ve AB yaptırım baskısı

Görüşme, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığını artırdığı bir dönemde gerçekleşti. Washington’un bölgeye ek savaş gemileri, deniz unsurları ve hava kapasitesi sevk ederek askeri hazırlık seviyesini yükselttiği, bunun İran üzerindeki baskıyı artırmaya yönelik olduğu değerlendiriliyor. Trump, nükleer dosyada ilerleme sağlanmaması halinde askeri seçeneğin masada tutulduğuna ilişkin mesajlarını son  yinelemeyi sürdürüyor.

Öte yandan Avrupa Birliği de İran üzerindeki siyasi ve ekonomik baskıyı artıran adımlar attı. AB’nin Devrim Muhafızları’nı terör listesine alması ve insan hakları ile füze-drone faaliyetleri gerekçesiyle yeni yaptırım paketlerini devreye sokması, Tahran üzerindeki baskının daha da yoğunlaştığına işaret ediyor.

Ankara’nın planlanan rolü

Diplomatik kaynaklara göre Türkiye, Washington ile Tahran arasında dolaylı temas ve mesaj iletimi kanalı oluşturulması, ayrıca olası müzakere süreçlerine ev sahipliği yapılması seçeneklerini gündemde tutuyor. Kaynaklar, Ankara’nın askeri tırmanma riskine karşı diplomatik çözüm vurgusunu önümüzdeki dönemde daha görünür hale getirmeye hazırlandığını belirtiyor.