MİT 36 milyar lirayı nasıl, nereye harcadı?

Birleşmiş Milletler, SIPRI ve bu konuda veri toplayan uluslararası kuruluşlara göre, 2010’de dünyada 35 civarında olan “sıcak ihtilaf” sayısı, 2015’te 50, 2020’de 56’yı ve 2025’te 60’ı bulmuş. Bu, İkinci Dünya Savaşından bu yana kaydedilen en yüksek sayı. DAVOS Dünya Ekonomik Forumuna göre, 2026’daki küresel riskler sıralamasında aşırı iklim koşullarının da epey üstünde ilk sırada ülke-temelli sıcak çatışma ihtimalleri bulunuyor. Bunların en önemlileri arasındaki Rusya-Ukrayna, İsrail-Filistin, İsrail-İran, Suriye Türkiye’nin komşusu, bir kısmı da bir halka dış çemberinde. Millî İstihbarat Teşkilâtı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, “yeni soğuk savaş” diye tanımladığı bu ortamda Türkiye’nin 2025’teki güvenlik siyasetini “denge ve tahkimat” olarak adlandırıyor.
Kalın bu tanımı MİT’in 2025 Faaliyet Raporunda yapıyor.
“Denge ve tahkimat” elde olanı korumak yorumuna da açık. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın 2024 Ağustos’unda, bir buçuk ay kadar sonra MHP lideri Devlet Bahçeli’nin PKK lideri Abdullah Öcalan’a “silah bırakma ve fesih” çağrısını önceleyen “iç cepheyi tahkim etme” hedefini çağrıştırıyor.

MİT Faaliyet ve Harcamaları

MİT birkaç yıldır Faaliyet Raporunu kamuoyuyla paylaşıyor. Bu elbette gizli operasyonlarının listesini, sonucunu anlatması anlamına gelmiyor. Zaten İçişleri Bakanlığı, polis ve jandarmayla yaptıkları ortak operasyonları zaman zaman medyaya duyuruyor “güvenlik kaynakları”.
Yine de bu raporlar bir ölçüde saydamlık ve hesapverebilirlik adımları yerine geçiyor.
Örneğin, dünyanın ve çevremizin ateş çemberine döndüğü 2025 yılında, TBMM’nin MİT’e verdiği 28 milyar 896 milyon 461 bin lira ödeneğin, yıl boyunca “gerçekleşen işlemlere” bağlı olarak, yaklaşık yüzde 25 artışla 36 milyar 307 milyon 747 bin 195 liraya yükseltildiğini de yine bu rapordan öğreniyoruz.
Bu artışta yurtdışı operasyonlar çoğaldıkça Türk lirasının değer kaybının payının ne olduğunu kestirmek zor. Ama Kurumun iç denetimi ve Sayıştay’ın dış denetiminden geçen ödeneğin 127,6 milyonunun Hazine’ye iade edilip gerisinin harcandığı da yine raporda yazılı.
Peki, MİT bu 36 milyar küsur parayı nerede harcamış?
Yanıtını yine Kalın veriyor.

İstihbarat Diplomasisi

MİT Başkanı Kalın’ın önceliği “istihbarat diplomasisine” vermesi dikkat çekici. Rusya-Ukrayna görüşmeleri, İsrail’in Gazze “insani yıkımı” ardından Lübnan, Suriye, Yemen ve nihayet İran’ı hedef almasına karşı Türkiye’nin çatışmaların yayılmasını önleyici çabalarına, İsrail Gazze’de saldırıyı durdurursa Hamas’ı ateşkes ve silah bırakmaya ikna trafiğine Rusya-Ukrayna arasında esir takasına dek MİT’in gizli diplomasiye katkısını kayda geçirmiş.
Gerçi o sıralama yapmıyor ama ikinci öncelikle saydığı, “en kritik iç güvenlik ve toplumsal barış hedefi” olarak adlandırdığı “Terörsüz Türkiye hedefi” bulunuyor. Alınan mesafeye rağmen MİT’in hedefe ihtiyatla yaklaşıyor. Girişim başarıya ulaşırsa bu “Yalnızca bir güvenlik başarısı değil küresel belirsizlikler çağında devletimizin kendi kaderini tayin etmesi ve bölgesel istikrar sağlanması konusunda önemli bir stratejik kazanım da elde etmiş olacaktır” diyor Kalın.
Dış istihbarat faaliyetleri, Suriye’de yeni yönetime destek, karşı casusluk, terörle mücadele operasyonlarını da başlıklar halinde anıyor Kalın; DEAŞ ve FETÖ operasyonlarına özellikle dikkat çekerek.

Bir Terörsüz Türkiye Gözlemi

Bu sayılanlar arasında Türkiye’nin geleceğini en çok ilgilendiren, artık TBMM’nin rapor hazırlayıp PKK’nın silah bırakması ve yapısını feshetmesi karşılığında Meclis çatısı altında Kürt sorununu siyasi ve hukuki çözüme ulaştırma sürecidir. Kaldı ki TBMM raporunda da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in beyanlarında da silah bırakma ve fesih teyidini verecek olan MİT ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin olacağı aylardır söyleniyor.
Bu süreçte TBMM’nin “Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonundaki” çeşitli partilerin üyeleriyle, kapalı oturumlarda Komisyona ya da tek tek parti yönetimlerine bilgi veren devlet yetkilileriyle muhatap olan yetkilileriyle konuşma imkânım oldu.
Diğer yetkililer kusura bakmasın, alınmasın ama bütün partilerin konuya yaklaşımı ve kullandığı üslup bakımından hoşnutluk beyan ettiği devlet yetkilisi MİT Başkanı Kalın oldu. Komisyon çalışmasının tamamlanacağı gün MİT’in Faaliyet Raporu üzerine yazarken bu gözlemimi paylaşmak istedim.