Terör: Türkiye ve çevresindeki güvenlik, terör ve terörle mücadele faaliyeti

Is it the U.S. interest to shut down the Turkish economy, Mr. Trump?

Trump and Erdoğan with G20 leaders at osaka Summit. (Photo: Presidency)

In a rare example of arrogance, U.S. Treasury Secretary Steven Mnuchin said on October 11 that the U.S. “can shut down the Turkish economy” if it “needed to”. He used this populist expression after announcing that U.S. President Donald Trump has authorized the Administration to “punish” Turkish individuals and entities if the “Kurdish allies” of U.S. partners against ISIS in Syria were “slaughtered” during the Turkish military campaign into Syria launched on October 9.
Mnuchin was generous enough to say that he “hoped” the U.S. “doesn’t have to use” those “powerful sanctions”. He was possibly hinting at a bipartisan request by senators Lindsey Graham (R) and Chris Van Hollen (D) who asked for sanctions against top Turkish government officials including President Tayyip Erdoğan if Turkish troops were not immediately pulled out.
Trump said on October 13 that he would collaborate on the issue with the Congress, but would stay out of Turkey’s fight against the outlawed Kurdistan Workers’ Party (PKK) and affiliates in Syria.

Turkey seems unimpressed

That seems not to be working. Erdoğan’s top Security and Foreign Affairs Adviser İbrahim Kalın said via his Twitter account on October 12 that the campaign coded as “Peace Spring” would proceed as planned. On the same day, Turkish National Defense Minister Hulusi Akar and top brass inspected the operation headquarters near the Syrian border where he ruled out targeting American positions in Syria. Soon after, the Ministry said that the troops took control of the Syrian border town of Rasulayn from the forces of the People’s Protection Units (YPG) -the Syrian affiliate of the outlawed Kurdistan Workers’ Party (PKK).
In a New York Times article published on October 12, Turkish Foreign Minister Mevlüt Çavuşoğlu wrote that the campaign was against the PKK, not the Kurds. It is no secret: Turkey has a Kurdish problem. It also has a problem with the PKK whose actions cost nearly 50 thousand lives in its armed campaign against Turkey since 1984. But the Kurdish problem-focused Peoples’ Democracy Party (HDP) is the third biggest party in the Turkish parliament and Erdoğan recently highlighted that 50 of the 291 MPs in his ruling Justice and Development Party (AKP) list were Kurds.

Do the sanctions work?

But those are only a part of the debate. Another pressing issue is the American belief that their sanctions would work and that they can force all other nations to change their political decisions; no, they don’t work. They did not work against Mexico, they did not work against Iran, they did not work against Russia, and it is unlikely these sanctions would work against Turkey, their NATO ally.
A brief recall of Turkish history shows whenever Turkey was put under pressure, perhaps except the times of the military coups in Turkey, the government did not paddle back. It was the case in the Turkish intervention in Cyprus in 1974. When the U.S. imposed sanctions and arms embargo against Turkey in 1975, the retort was closing Turkish bases to American use, including the strategic Incirlik base; it lasted three years. Now Turkey is hosting another strategic U-S. asset: the early warning radar site –one of five in the world – of the Missile Shield projects.
Aside from the U.S., European sanctions are also unlikely to change Turkish political decisions. Turkey’s NATO allies, Germany, France, the Netherlands and Norway, announced a hold on arms sales to Turkey due to its Syria campaign. Erdoğan, on the other hand, threatens them with letting the 3.6 million Syrian refugees living in Turkey flood the European Union. The EU countries are not only afraid of a refugee flood, but also the possibility of the return of their ISIS member citizens if they are freed by the YPG/PKK in Syria and the possibility of the PKK actions in EU countries in which they have found ground to get organized in the past few decades.

Is it in the American interest?

That brings us to another question: is it in the American interest to “shut down” Turkish economy?
It is true that in 2018, during the crisis regarding the release of Pastor Andrew Brunson, Trump hit a blow to the Turkish Lira, which lost its value by a third against the U.S. dollar. It is also true that the U.S. is the largest economic power in the world but no longer the only dominant one as it becomes clear in the trade wars with China and the EU.
Isn’t it, however, contradictory of President Trump to shut down Turkish economy which he wanted to boost its trade with the U.S. from $20 billion to $100 billion? Hadn’t he sent his Secretary of Commerce Wilbur Ross for almost a week to Turkey for that purpose only a month ago, in September?
If Turkey is restricted from its trade with the U.S. and the EU, are there no alternatives? Four of the five largest banks in the world are Chinese and the other one is Japanese when Russia –also under U.S. sanctions – are looking forward to having new industrial partners.
Is it in American interests to cross out a military ally of key geographic importance, with a domestic market of 82 million population and opt for a branch of a militant organization which has been designated as terrorist by the U.S. government decades ago?
Or is the Mnuchin statement was only a manoeuvre by Trump Administration to take the excessive pressure of the Congress at the expense of humiliating and infuriating Turkey?

Ortadoğu-Bölgedeki Siyasi ve Ekonomik Gelişmeler, Terör: Türkiye ve çevresindeki güvenlik, terör ve terörle mücadele faaliyeti

When it comes to ISIS, Erdoğan must walk the walk

Following warnings from the U.S., the EU and Russia, Erdoğan said Turkey was ready to take all responsibility on ISIS regarding military operation in Syria. Now he needs examples. (Photo: Presidency)

On October 13, as Turkish President Tayyip Erdoğan recounted all of the common doubts regarding Turkey’s military campaign in Syria, he put the fight against ISIS on the top of the list. Whether the “Peace Spring” operation targeted the Kurdish population or the militant groups linked to the outlawed Kurdistan Workers’ Party (PKK) came second. Finally, he mentioned the speculations on Turkey’s potential calculations about the Syrian territory it would take away from the YPG/PKK control. The order in this list is correct: most criticism directed towards Turkey tends to focus on the consequences if ISIS militants are released.
This recent statement echoed Erdoğan’s speech to his Justice and Development Party’s (AKP) regional chairs, delivered two days ago. But the point was made more obvious: Turkey, Erdoğan said, “is ready to take on all kinds of responsibility regarding the DAESH militants in Syria”. This assertion was a response to U.S. President Donald Trump’s claim that Turkey was now accountable for the ISIS militants in Syria.
Although, sources told YetkinReport that Turkish officials conveyed to American counterparts that Turkey was only responsible for the current operation area of 120 km long and 30 km deep, Erdoğan’s words show that Ankara understood the gravity of the situation sooner rather than later.

ISIS is a serious concern

The West especially had coined the ISIS militants detained in Syrian camps and, in some cases, their families “foreign terrorist fighters” – until very recently. Among these ISIS militants were European Union (EU) citizens holding German, French and English passports, as well as Russian, Chinese and, of course, also Turkish nationals. The concern was that these militants, once released, would go back to their countries of origin and take terrorist action there. Indeed, Russian head-of-state Vladimir Putin joined the lot by expressing his worries concerning ISIS, saying he was “unsure of what Ankara would do”.
This week marked the fourth year of the Ankara massacre where two ISIS suicide bombers killed 103 people and 500 wounded, on October 10, 2015. It is imperative to emphasise that the ISIS danger also affects Turkey.
As part of the agreement they made with the U.S. following their conflict in Kobane (Ayn al-Arab) in 2014, the YPG/PKK had undertaken the guarding and security of the ISIS detention camps. Yet it was once the Turkish troops launched their campaign that the Americans troops evicted the site, stating that they “will remain focused on the safety of its men and women in uniform”. They anticipated that U.S. President Donald Trump would blame Turkey for this situation: that’s what happened. Finally, we even heard it from NATO Secretary-General Jens Stoltenberg.

A pressing need for concrete examples

Erdoğan sees the urgency in the warnings about ISIS: that is a significant improvement. Some details emerged about how Turkey will deal with the situation. Reportedly, Turkey will detain the ISIS militants held in the YPG camps and the ones who and arrive at the Peace Spring control; it will be accountable if they cannot send them back to their countries of origin; the wives and children will go to rehabilitation programs.
However, evoking how many ISIS militants were “neutralized” in the 2016 Jarabulus (Euphrates Shield) operation (which gave much harm to ISIS) might not change perceptions in politics today.
That’s why Turkey urgently needs concrete examples of fighting against ISIS if Erdoğan is to prove the point he made in his October 13 speech. The Turkish Armed Forces must demonstrate that this operation is also against the terrorism of ISIS. Such a proof would alleviate the toll on Trump against Congress, would ease the political pressure on the government, and deter the ISIS threat looming over Turkey.

Türkiye Dışişleri-ABD, Rusya, AB ve İslam Dünyası, Terör: Türkiye ve çevresindeki güvenlik, terör ve terörle mücadele faaliyeti

Erdoğan IŞİD konusunda da söylediğini yaptığını göstermeli

ABD ve AB’den gelen uyarılar ardından Erdoğan, Suriye IŞİD konusunda sorumluluk üstlenmeye hazır olduğunu söyledi; şimdi somut örnek gerekiyor. (Foto: Cumhurbaşkanlığı)

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan 13 Ekim’de Türkiye’nin Suriye harekâtı konusundaki tereddütleri sayarken birinci sıraya IŞİD’le mücadeleyi koydu. İkinci sırada Barış Pınarı harekâtının PKK’yı mı, yoksa Kürtleri mi hedef aldığı, üçüncü sırada ise Türkiye’nin YPG/PKK kontrolünden çıkardığı Suriye topraklarına ilişkin hesaplarına dair tartışmalar vardı. Bu sıralama doğruydu: gerçekten de Türkiye’ye yönelik eleştirilerin en çok yoğunlaştığı konu, Suriye’deki IŞİD militanlarının yeniden serbest kalırsa ne yapacağı.
Erdoğan burada, iki gün önce AK Parti İl Başkanlarına yaptığı konuşmadaki sözlerini daha net olarak tekrarladı ve Türkiye’nin “Suriye’de bulunan DEAŞ’lılar konusunda her türlü sorumluluğu üstlenmeye hazır” olduğunu söyledi. Bu beyan, ABD Başkanı Donald Trump’ın IŞİD’lilerin sorumluluğun artık Türkiye’ye ait olduğunu söylemesine yanıt niteliğindeydi.
Gerçi YetkinReport’a bilgi veren kaynaklar Amerikalı yetkililere, sorumluluğun Türkiye’nin operasyon yaptığı, yaklaşık 120 km eninde, 30 km derinliğinde alan için geçerli olduğunun söylendiğini belirtiyorlar. Ama Erdoğan’ın sözleri Ankara’nın durumun ciddiyetini daha fazla gecikmeden kavradığını gösteriyor.

IŞİD endişesi ciddi

Suriye’de kamplarda tutuklu bulunan IŞİD militanları ve bir kısmının aileleri yakın zamana dek özellikle Batıda “Yabancı terörist savaşçılar” olarak anılıyordu. Aralarında Almanya, Fransa, İngiltere gibi AB üyesi olanlardan, Rus, hatta Çin ve tabii ki Türk pasaportu olanları da vardı. Endişe, bunların serbest kaldıktan sonra ülkelerine dönerek terör eylemlerine yeniden başlamasıydı. Nitekim 12 Ekim’de IŞİD endişesi dile getirenler arasına “Ankara’nın ne yapacağından emin olmadığını” söyleyen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de katıldı.
Özellikle 103 kişinin öldürülüp 500 kişinin yaralandığı 10 Ekim 2015 Ankara katliamının dördüncü yılını andığımız şu günlerde, IŞİD kaynaklı tehlikenin Türkiye için de söz konusu olduğunu söylemek gerekiyor.
ABD ile 2014’te Kobani (Ayn el-Arab) çatışmasından itibaren yaptıkları işbirliğinin bir parçası olarak YPG/PKK, IŞİD kamplarının gardiyanlığını, güvenliğini de üstlenmişti. Oysa Türk askeri harekâtının başlamasını takiben, Amerikalılara “Kendi canımızı düşünmek zorundayız” diyerek kampları boşaltıyor. Beklentileri, tıpkı ABD Başkanı Donald Trump da Erdoğan’a bu durumdan Türkiye’nin sorumlu tutulacağının söylenmesiydi, o da oldu. Hatta en son NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in ağzından da duyduk.

Acilen somut örnek gerekiyor

Erdoğan’ın IŞİD konusundaki uyarıları ciddiye alması önemli bir gelişme. Türkiye’nin operasyon bölgesinde yer alan kamplardaki IŞİD’lilerin, hatta YPG’nin kontrolünden kaçıp Barış Pınarı operasyon bölgesine gelenlerin tutuklanacağı, ülkelerine iade edilemiyorsa sorumluluklarının üstlenileceğini, eş ve çocuklarının rehabilitasyon programına alınacağı gibi ayrıntıların ortaya çıkması da önemli.
Ancak 2016’daki Cerablus (Fırat Kalkanı) operasyonunda ne kadar IŞİD’linin “etkisiz hale getirildiğinin” hatırlatılmasının bugünkü uluslararası siyasi algı bakımından bir karşılığı olmayabilir.
Bu nedenle Türkiye’nin Erdoğan’ın 13 Ekim’de söylediklerini yaptığını kanıtlayacak IŞİD’le mücadele örneklerine acilen ihtiyaç var. Türk Silahlı Kuvvetleri, bu harekâtın IŞİD terörizmini de kapsadığını göstermeli. Böyle bir örnek, Kongre karşısında Erdoğan’ı savunan Trump’ın elini de rahatlatır, hükümet üzerindeki siyasi baskıyı da hafifletir, Türkiye üzerindeki IŞİD tehdidini de caydırır.

Ortadoğu-Bölgedeki Siyasi ve Ekonomik Gelişmeler, Türkiye Dışişleri-ABD, Rusya, AB ve İslam Dünyası, Terör: Türkiye ve çevresindeki güvenlik, terör ve terörle mücadele faaliyeti

Suriye harekâtındaki ilk günün tahlili

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Genelkurmay başkanı Orgeneral Yaşar Güler (solda) ve Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ümit Dündar ile Barış Pınarı harekat merkezinde. (Foto: MSB)

Kod adı Barış Pınarı olan askeri harekâtın 9 Ekim saat 16.00’da başladığını Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan Twitter hesabından duyurdu.
Barış Pınarı, 2016 Cerablus (Fırat kalkanı) ve 2018 Afrin (Zeytin Dalı) operasyonlarından sonra son üç yılda Suriye topraklarındaki üçüncü büyük askeri operasyon oldu.
Önce Diyarbakır’dan kalkan F-16 uçaklarının Akçakale’nin karşısındaki Tel Abyad ve Ceylanpınar’ın karşısındaki Resulayn civarındaki hedefleri vurmasıyla başladığı açıklandı. Aynı sıralarda 45 km menzilli Fırtına obüsleri de aynı hedeflere top atışına başladı. Kara birliklerinin Suriye topraklarına 22.30’da girmeye başladığı da Milli Savunma Bakanlığı tarafından duyuruldu. Bakanlık operasyonda sivillerin ve sivil hedeflerin değil, terörist ve teröristlere ait mevzi, sığınak, depo, siper ve araçların vurulmakta olduğunu ilan etti.
Harekâtın amacı, Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan (toplam 910 kilometrelik Suriye sınırının) 480 kilometre kadar bölümünde ve 30 km derinlikte bir alandan PKK’nın Suriye kolu sayılan PYD ve onun milis gücü olan YPG’yi çıkarmak olarak açıklandı. Ve burada oluşturulacak Güvenli Bölgeye, Türkiye’deki 3,5 milyon Suriyeli mülteciden 2 milyonunun geri dönmesini sağlamak.
Bunlar zaten haberlerden edinilen bilgiler, şimdi ilk günün tahliline bakalım.

Askeri tahlil

Öncelikle bu harekâtta sürpriz unsurunun olmadığını söylemeliyiz; Ankara aylardır hem söylemde, hem de sınır bölgelerine yaptığı askeri yığınakla “geliyorum” diyordu.
Akçakale/Tel Abyad ve Ceylanpınar/Resulayn arasında kalan 120 km’lik şeridin Barış Pınarı harekâtının köprübaşı olarak planlandığı anlaşılıyor. Bu bölgede daha çok Arap nüfusun bulunması, karşılaşılacak YPG direnişinin nispeten daha az olmasını sağlayacağı düşünülmüş gibi duruyor. Bu bölge Türk ordusu ve ÖSO’nun yeniden örgütlenmiş şekli olan Suriye Milli Ordusunun (SMO) kontrolü almaya başlanırsa, Batıya doğru Kobani (Ayn el-Arab) ve Güneye, M4 karayolunun kilit noktalarını kontrol altına almaya doğru açılım mümkün olur. M4 karayolunun kontrolü ile Suriye’deki PKK varlığıyla Irak, yani Sincar üzerinden Kandil ile ikmal bağlantısının kesilmesi amaçlanıyor. Türk Hava Kuvvetleri aylardır süren Pençe harekâtıyla Irak’ın Türkiye ve Suriye sınır bölgelerindeki PKK mevzilerini bombalıyor. Pençe harekâtının, 9 Ekim’de başlayan Barış harekâtına hazırlık niteliği de ortaya çıkıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın çıkışlarından sonra Türk Silahlı Kuvvetlerinin, PKK tarafından serbest bırakılmaya başladığı haberleri alınan IŞİD tutuklularına yönelik operasyonlar yürütmesi de söz konusu olabilir.
Harekâtın Fırat’ın batısındaki PKK kontrolünde olan Tel Rıfat ve Münbiç’e de yönelmesi mümkün.
Harekâtın süresi açıklanmadı. Ancak Trump’ın Erdoğan’a Washington’da buluşma tarihi olarak verdiği 13 Kasım bir eşik olarak da görülebilir.
On binlerce PKK/YPG militanının son beş yıldır kara gücü olarak işbirliği yaptığı ABD’den aldığı eğitim ve silah yardımı göz önüne alındığında, mücadelenin zorlu geçeceği de anlaşılabilir.

Diplomatik tahlil

Erdoğan’ın bu harekâta diplomatik yalnızlığı göze alarak başladığı zaten aylardır yaptığı konuşmalardan belliydi.
Başta Suriye’den Almanya’ya, Suudi Arabistan’dan İsveç’e dek bazı ülkeler harekâtı kınadı. BM Güvenlik Konseyi 10 Ekim’de acil toplantıya çağrıldı; Arap Birliği de öyle. AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker harekâtın derhal durdurulmasını talep etti. Barış Pınarı’nın başladığının duyurulması ardından Trump, ABD’nin desteği bulunmadığını bir kez daha söyledi, 6 Ekim’deki telefon görüşmelerinde bunun “iyi bir fikir olmadığını” Cumhurbaşkanı Erdoğan’a da söylemiş olduğunu ekledi. Kongre’de Türkiye’ye yönelik yaptırımlar konusunda somut adım atıldı, teklif verildi.
Öte yandan daha 6 Ekim’de ABD’nin bu işe karışmayacağını söyleyerek gizli destek veren de Trump’ın kendisiydi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ankara’nın adımını yanlış bulduğunu söyledi ama Moskova Türkiye’nin güvenlik endişelerini anlıyor, Suriye’nin toprak bütünlüğü ve egemenlik haklarına saygı sınırları içinde davranılmasını istiyordu. Benzeri yaklaşım NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’ten de geldi.
Hükümet diplomatik yalnızlığın farkında olsa da, Dışişleri işin peşini bırakmış değil. Harekât hakkında Şam yönetiminin diplomatik notayla bilgilendirildiğini söyleyen Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun telefon görüşmesi yaptığı muhatapları arasında ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da vardı. BM Güvenlik Konseyinin daimi üyelerinin Ankara Büyükelçilerinde Dışişlerinde bilgi verildi.
Yine de askeri planda, sahada yaşanabilecek zorlukların diplomatik planda da baş ağrıtacağı görülebiliyor.

Siyasi tahlil

İçerideki zorluk daha düşük düzeyde…
Meclis’te hükümete yurtdışına asker gönderme izni veren tezkerenin uzatılmasına HDP dışında bütün partiler oy verdi. CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, terörle mücadeleyi meşru müdafaa sayarak “içi yansa da” onay verdiğini söylerken, harekâtın Beşar Esad yönetimiyle irtibat içinde yürütülmesi gereğini tekrarladı.
Erdoğan, HDP dışında Meclis’teki siyasi parti liderlerini arayarak bilgi verdi.
Harekâtta büyük aksilikler ve ağır kayıplar olmadıkça Erdoğan’ın iç siyasette (HDP itirazları dışında) büyük sorun yaşamayacağı söylenebilir.

Sembolizm tahlili

Barış Pınarı, dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in Suriye’yi savaşla tehdit etmesi ardından Abdullah Öcalan’ın 1982’den beri karargâh kurduğu Suriye’den sınır dışı edildiğinin öğrenildiği 9 Ekim 1998’in 21’inci yıldönümünde başlatıldı. Öcalan, 1999 Şubat’ında Yunanistan’ın Kenya Büyükelçiliğinden çıkartıldıktan sonra Amerikan ve Türk istihbarat örgütleri CIA ve MİT’in ortak operasyonuyla yakalanıp Türkiye’ye getirilip İmralı’ya konmuştu.
Barış Pınarı kod adındaki “Pınar” deyiminde de bir lingustik, dilbilimsel gönderme var. ABD ile aranın açılmasına neden olan gelişme, 2014 Ekim ayında dönemin ABD Başkanı Barack Obama ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasında, YPG’nin kontrolüne giren Kobani’nin IŞİD tarafından kuşatılması sırasında yaşanan tartışma ve Obama’nın NATO’daki ortaklarından Erdoğan’ın itirazına rağmen tercihini YPG/PKK ile işbirliğinden yana kullanmasıydı. Kobani’nin resmi adı Ayn el-Arab, yani Arap Pınarıydı.

Timsah gözyaşları: Kürtler için mi, PKK için mi?

ABD basını Suriye kararı ardından Trump’ı “Kürtleri ortada bırakmakla suçlamaya başladı. Bu çerçevede Avrupa’dan da sesler yükseldi. Bu tepkiler, Türkiye, İran, Irak ve Suriye’de yaşayan değişik siyasi görüşlerden milyonlarca Kürt ile PKK arasında bir ayrım yapmayan indirgemeci bakışın ürünüydü.
Ancak bu vesileyle, belki de ilk defa ve yine ABD’den başlamak suretiyle PKK’nın Kürtlerin tamamı demek olmadığı tartışması da başladı.
Öte yandan, “Kürtleri yok etmeye çalışması” halinde Türk ekonomisini “mahvetmekle” tehdit etmeye kalkan Trump, Amerikan askeriyesinin talebiyle Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ismi altında çalışan PKK’lıların Türkiye’nin hava akınlarına karşın Suriye hava sahasının ABD tarafından kapatılması taleplerine kılını kıpırdatmadı.
Neticede ABD İkinci Dünya Savaşının sona ermesinden itibaren değişik Kürt silahlı örgütleri defalarca Orta Doğu’daki muarızlarına karşı kullanmış ve sonra ortada bırakmıştı.
Türkiye’nin önünde zorlu bir süreç var; Suriye harekâtının ilk günkü görünümü ise aşağı yukarı böyleydi.