Categories: Hayat

Biyoçeşitliliğe önemli katkı: TRAKUS Türkiye’nin kuşları

Balık Kartalı – Pandion haliaetus (Fotoğraflar: Ömer Furtun)

Türkiye günlerdir orman yangınlarıyla mücadele ediyor. Yangınlar öncesinde de kuraklık gündemdeydi. Tuz Gölü’ndeki flamingoların ölümünü hala unutmadık. Antroposen çağında küresel ısınmanın dünyaya kestiği faturanın en ağır bedellerini ödüyoruz.

Yangınlar ne zaman ve nasıl sonlanacak, öngörmek kolay değil. Ödediğimiz bu bedel sadece bizim için değil, aynı zamanda biyoçeşitliliğimiz için de önemli bir sorun. Akdeniz Bölgesi’ndeki birçok endemik tür yangınlar nedeniyle tehdit altında. Örneğin, kuş türlerimizden Anadolu sıvacısı, karaboğazlı ötleğen ve bıyıklı ötleğen gibi Akdeniz türlerinin üreme popülasyonları tehdit altında. Kuşlar belli ölçüde hareket edebilen canlılar ve yangından kaçabilirler. Fakat, hareket kabiliyeti sınırlı olan canlıları düşündüğümüzde faturanın ağırlığı şüphesiz artıyor. Karakulak, ülkemiz için önemli bir memeli türü, Akdeniz ormanlarında yaklaşık 2000 bireyle temsil ediliyor. Yangınlar sonrası bu tür için durum nedir diye soracak olsak, cevap oldukça zor. Türkiye’nin biyolojik zenginliğini oluşturan tüm varlıklarını öğrenmeye ihtiyacımız var, özellikle de bu zor günlerde.

İşte bu noktada, geçtiğimiz haftalarda çıkan yeni bir kitaptan bahsetmek istiyorum. “TRAKUS Türkiye’nin Kuşları”, bir vatandaş bilim projesi olarak yaklaşık 15 yıllık bir birikimin sonucu olarak yayınlandı. Fotoğraflardan metinlere kadar her şeyiyle ülkemizin akademisyenleri, kuş gözlemcileri ve fotoğrafçılarının özverili çalışmasıyla ortaya çıkan bir eser. Genel yayın editörü Ömer Furtun’un önderliğinde 25 kişilik bir ekibin aktif çalışması sonucu 414 sayfalık bir rehber ortaya çıkmış durumda.

Urkeklik – Tetraogallus caspius

Anadolu’da kuşlarla ilgili ilk gözlemler 1830 yıllarda başlamış. Ama kuşlar hakkında ilk Türkçe eser 1945 yılında Saadet Ergene tarafından yayınlanmış. Sonra da çeşitli listeler ve kitaplar yayınlansa da, bu liste ve kitaplar genellikle farklı kaynaklardan alınan kuş çizimleri ya da resimleriyle şekillendirilmiş. Bu nedenle, bugün elimize aldığımız TRAKUS Türkiye’nin Kuşları kitabı 491 kuş türünün özgün resimleriyle oluşturulmuş bir eser ve bu anlamda oldukça değerli. Kitap için değerlendirilen fotoğraflar yaklaşık 1 milyon fotoğrafın yer aldığı TRAKUS internet sitesinden geliyor. Bu fotoğrafların bazılarını da bu yazı içinde görebilirsiniz. Kitabın ülkemiz biyoçeşitliliğine katkısı büyük ve doğa meraklısı herkesin kütüphanesinde olması gereken bir eser.

Bıyıklı Baştankara –Panurus biarmicus
Keten Kuşu – Linaria cannabina
Utku Perktaş

Prof. Dr. Utku Perktaş, Hacettepe Üniversitesi, Biyoloji Bölümü öğretim üyesi.

Recent Posts

Sözcü TV’ye de el kondu, yayın durduruldu, kayyım atandı. Baskı sürüyor

Tele1 ve Halk TV ardından Sözcü TV'ye de el kondu. Böylece son bir yıl içinde…

7 saat ago

Akın Gürlek’in Adalet Bakanlığı görevinin hassasiyetleri ve zorluğu

Adalet Bakanı Akın Gürlek'in siyasi görevi nedeniyle polemiklerin muhatabı olması kaçınılmazdır ama bu kendisini âdetâ…

9 saat ago

Her şey Erişah Arıcan’da mı bitiyor? O zaman şu beş soruya yanıt var mı?

İki kilit noktada bulunan Erişah Arıcan'ın soruşturulması gerekli ama krizin boyutlarının onu aştığı da ortada.…

1 gün ago

Özel: önce Türkiye, sonra Atatürk’ün partisini alacağız

Yeni Parti Kurultayı'nda tek aday olarak genel başkan seçilen Özel: önce Türkiye, sonra Atatürk'ün partisini…

3 gün ago

Sermayenin yeşil enerjiye yöneliminin sırrı ve Ali Koç’un tutumu

Yeşil enerji artık sermaye açısından da kârlı bir seçenek, hatta zorunluluk olarak öne çıkıyor. Antalya'daki…

3 gün ago

COP31: Dünya lafla peynir gemisi yürümeyeceğini anladı. Şimdi ne yapmalı?

Antalya'daki COP31 iklim zirvesinde dünya liderlerinin artık sadece parlak vaatlerin işe yaramayacağını anladıkları görülüyor. Eyleme…

6 gün ago