Enflasyon durdurulamıyor: Tüketici %80, Üretici %145

Hükümet enflasyonu durduramıyor. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 3 Ağustos’ta açıkladığı verilere göre Temmuz 2022 sonu itibarıyla yıllın tüketici enflasyonu yüzde 79,6, üretici enflasyonu ise yüzde 144,6. Bu son 24 yılın, yani 1998’den bu yana Türkiye’nin gördüğü en yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı oranı.

Resmi verilerin yanında bir grup bağımsız araştırmacı tarafından kurulan ENAGrup’un tahmini ise yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 176 olduğunu yönünde. İstanbul Ticaret Odası (İTO) ise 1 Ağutsos’ta yalnızca İstanbul’daki tüketici enflasyonunu yüzde 99 olarak ilan etmişti.

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati 2022 başında enflasyonun Haziran ayında belki yüzde 50’ye yaklaşacağını ama sonra düşmeye başlayacağını öne sürmüştü. Merkez Bankası (TCMB), Temmuz’da yayınladığı katılımcı anketi sonuçlarına göre yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 64,6’dan yüzde 69,9’a, yaklaşık yüzde 70’e, ABD doları tahminini ise 18,99, yaklaşık 19 liraya yükseltmişti. Dolar kuru sabah saatlerinde 17 lira 95 kuruştan işlem görüyordu.

Enflasyon, faiz, sanayici ve tüketici

Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu, geçen hafta politika faizinin yüzde 14’te tutulmasına rağmen bankalardan yüzde 40-50 ile faiz bulamadıklarından şikayetçi olan İstanbul Sanayi Odası üyelerine “döviz stokçuluğu” suçlamasında bulunmuş, ancak 2 Ağustos’ta TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu da şikâyetçi olunca geri adım atarak, faizleri düşürmeye çalıştıklarını söylemişti.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan 1 Ağustos’taki kabine toplantısı ardından vatandaşlardan biraz daha “sabır” istemişti. Hükümet enflasyonu düşürememe sebebi olarak tamamen dış gelişmeleri, örneğin Ukrayna-Rusya savaşını gösteriyor, bütün dünyada tüketici enflasyonunun artmakta olduğu örneğini veriyor, Erdoğan’ın “enflasyonun sebebi faizdir” siyasetinin bunda etkisi olmadığını iddia ediyor.

Erdoğan, yüksek ihracat rakamlarıyla ekonomik krizi düzeltebileceğini söylüyor. İktisatçı Fatih Özatay Türkiye’nin ana ihracat pazarı olan Avrupa ekonomisinde beklenen daralmanın bunu da tehlikeye atabileceğini sorunun yanlış ekonomi politikasın da olduğu görüşünde.