TBMM Anayasa Komisyonu başörtüsü için Anayasaya ek hükümler getiren değişiklik teklifi üzerine görüşmek için 25 Ocak’ta toplandı. (Foto: AA)
AK Parti ve MHP önerisiyle Meclise getirilen başörtüsü ile ilgili anayasa değişiklik teklifi TBMM Anayasa Komisyonu’nda muhalefet partilerinin protestoları ile kabul edildi.
Başörtüsü ile ilgili düzenlenen Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, 25 Ocak’ta toplanan TBMM Anayasa Komisyonu’nda kabul edildi.
Değişiklik teklifi ile Anayasa’nın din ve vicdan hürriyetini düzenleyen 24. Maddesi ile Ailenin Korunması ve Çocuk Haklarını düzenleyen 41. Maddesine ek hükümler getiriliyor. (Tam metin)
Komisyon görüşmeleri sırasında CHP ve İYİ Parti’li komisyon üyeleri 24. maddeye düzenleme getirilmesini, maddeden “dini inancı için” ifadesinin kaldırılmasını istedi. Talepleri reddedilen muhalefet partileri üyeleri gerginliğin ardından komisyonu terk etti.
HDP, haklarında açılan kapatma davası ve hazine yardımlarının bulunduğu hesaplara bloke kararı gelmesinin ardından Anayasa komisyon çalışmalarına katılmayacağını duyurmuştu.
24. Maddede değişiklik teklifi
Değişiklik teklifine göre Anayasa’da din ve vicdan hürriyetini düzenleyen 24. Maddeye ek hükümler getiriliyor.
Bu hüküme göre:
“Temel hak ve hürriyetlerin kullanılması ile kamu veya özel kesim tarafından sunulan mal ve hizmetlerden yararlanılması, hiçbir kadının başının örtülü veya açık olması şartına bağlanamaz.
Hiçbir kadın; dinî inancı sebebiyle başını örtmesi ve tercih ettiği kıyafetinden dolayı eğitim ve öğrenim, çalışma, seçme, seçilme, siyasî faaliyette bulunma, kamu hizmetlerine girme ile diğer herhangi bir temel hak ve hürriyeti kullanmaktan ya da kamu veya özel kesim tarafından sunulan mal ve hizmetlerden yararlanmaktan hiçbir surette yoksun bırakılamaz. Bu nedenle kınanamaz, suçlanamaz ve herhangi bir ayrımcılığa tâbi tutulamaz.
Alınan veya verilen bir hizmetin gereği olan kıyafet söz konusu olduğunda Devlet, ancak dinî inancı sebebiyle kadının başım örtmesini ve tercih ettiği kıyafetini hiçbir surette engellememek şartıyla gerekli tedbirleri alabilir.”
41. Maddede değişiklik teklifi
Anayasa’nın 41’inci maddesinin, “Ailenin korunması ve çocuk hakları” şeklindeki birinci kenar başlığı, “Ailenin korunması, evlilik birliği ve çocuk hakları” olarak değiştiriliyor.
Ailenin toplumun temeli olduğunu düzenleyen maddeye, evlilik birliği şartı da ekleniyor. Teklif, evlilik birliğini, “Ancak kadın ile erkeğin evlenmesi ile kurulabilir” şeklinde yeniden tanımlıyor.
CHP ve İYİ Partili üyeler komisyonu terk etti
CHP ve İYİ Parti, başörtüsü teklifinde yer alan ‘dini inancı sebebiyle başını örtmesi’ ibaresinin ‘başını örtmesi ya da örtmemesi de dahil olmak üzere’ şeklinde, son cümlenin de “Alınan veya verilen bir hizmetin gereği olan kıyafet söz konusu olduğunda ise devlet, kadının başını örtmesini engellememek şartıyla gerekli tedbirleri alır” diye değiştirilmesini talep etti.
Değişiklik talepleri kabul edilmeyen CHP ve İYİ Partili üyeler komisyonu terk etti
Ürolog sunumu tepki çekti
Komisyon görüşmeleri sırasında ürolog Prof. Dr. Zeki Bayraktar sunum yaptı.
Aile kurumu ve cinsel kimlik ile ilgili sunum yapan Bayraktar “Süreci doğru yönetemezsek eşcinsel ve transeksüel vakalarda bir patlamayla karşı karşıya kalabiliriz” dedi.
Eşcinselliği erken çocukluk dönemine ait bir cinsiyet kimlik bozukluğu olarak nitelendiren Bayraktar muhalefet partilerinin tepkisi üzerine eşcinselliği “hastalık” olarak tanımladı.
Komisyonda LGBTİ+ hakları ile ilgili çalışma yürüten kuruluşlardan temsilci bulunmaması ve ürolog tarafından cinsiyet kimliği tanımı yapılması eleştirilere sebep oldu.
Kadın örgütleri karşı çıkıyor
Anayasa değişiklik teklifine kadın dernekleri karşı çıkıyor. Teklife karşı kampanya başlatan Eşitlik için Kadın Platformu (EŞİK) değişikliğin laiklik ilkesine aykırı olduğunu belirtti. EŞİK üyeleri “mevcut anayasa uygulanmazken yeni anayasa yapılamaz” sözleri ile komisyon çalışmalarının bitirilmesi çağrısı yaptı.
Avukat Hülya Gülbahar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda kadınlar tarafından CİMER’e anayasa değişiklik teklifi ile ilgili çok sayıda başvuru yapıldığını. Bu başvuruların komisyonda dikkate alınmadığını belirtti.
Gülbahar: “Kadınların kıyafetine, kararlarına, hayatlarına karışmayın. Yıllardır sözde vatandaş diyerek kadınların kıyafetleri için CİMER’e başvurular yağıyor ve maalesef bunlar işleme konuyor. Artık #anayasa eliyle yapılmak isteniyor,” mesajını paylaştı.
