Asansör kazasında bilirkişi raporu: Sistem devre dışı bırakılmış

Aydın Güzelhisar Kız Öğrenci Yurdu’nda meydana gelen asansör kazasında 22 yaşındaki Zeren Ertaş’ın hayatını kaybetmesi ile ilgili başlatılan soruşturma kapsamında hazırlanan bilirkişi raporu Aydın Cumhuriyet Başsavcılığına sunuldu.

BirGün gazetesinin haberine göre raporda, asansörde bakım faaliyetlerini gerçekleştiren firma asli kusurlu, asansörü yapan firma ise tali hatalı bulunurken, 584 öğrencinin bulunduğu bir yurt için 16 kişilik iki asansörün yetersiz olduğu belirtildi.

Bilirkişi raporuna göre, bakım yapan firma, asansörün kaymasını engelleyen UCM sistemini devre dışı bıraktığı için kaza meydana geldi. Firma ayrıca sansörün kaza yapmasını engelleyecek bakım ve onarımları yerine getirmediği için kazanın ana sorumlu bulundu.

Asansörün tasarımını yapan firma ise “tasarım hesaplarını hatalı hesaplayarak, asansörün karşı ağırlık yarı yük dengesini hatalı yaparak makine frenine fazla yük binmesine sebep olduğu” için tali kusurlu bulundu.

Aydın’da Güzelhisar Kız Öğrenci Yurdu’nda 25 Ekim’de meydana gelen asansör kazası, 22 yaşındaki üniversite öğrencisi Zeren Ertaş’ın hayatına mal olmuştu. Soruşturmada asansör bakım firması yetkilisi M.B. ve asansörü monte eden firmanın sahibi H.T. ile 2 mühendis tutuklanmıştı.

Bilirkişi raporu: UCM sistemi devre dışı bırakılmış

Bilirkişi raporunda, olaydan bir gün sonra yapılan incelemelerde asansörün kabinini raylara kenetleyerek hızla düşmesini engelleyen UCM sisteminin daha önce devre dışı bırakıldığı bu sebeple kazanın meydana geldiği belirtildi.

Buna göre asansör kabininin kontrolsüz bir şekilde hareket etmesini engelleyen UCM sistemi hem kumanda kartı üzerinden yazılımsal olarak, hem de hız regülatörü üzerinden mekanik olarak iptal edilmiş.

Bilirkişi raporda, “kabin zemin katta duruyorken kabin içerisine 16 kişi bindiği sırada frenin yükü taşıyamadığı için kabinin aşağıya doğru kaydığı, UCM sisteminin de öncesinde iptal edilmesi sonucu bir kişinin hayatını kaybettiği anlaşılmıştır.

İptal edilen UCM sistemi kabin kapıları açıkken kabinin kontrolsüz bir şekilde hareket etmesini engelleyen başlı başına bir güvenlik ekipmanı olup asansörde bulunan herhangi bir başka güvenlik ekipmanı UCM’nin görevini yerine getirmemektedir,” ifadelerine yer verdi.

Buna göre eğer UCM çalışıyor olsaydı asansör kaymayacaktı ve kaza gerçekleşmeyecekti.

Bakım firması tam kusurlu, asansörü yapan firma tali kusurlu

Bilirkişi raporuna göre asansörde bakım faaliyetlerini gerçekleştiren firma UCM düzeneğini iptal etmiş, fren bakım ve ayarlarını yapmamış ve bakım faaliyetlerini gerçekleştirmemiş.

Bu sebeple rapora göre kazada asli sorumlu bakım faaliyetlerini gerçekleştirmekle yükümlü olan firma olarak değerlendirilmiş.

Toplam 584 öğrenci için projelendirilen yurt binası için asansör trafik hesabı yapıldığında 16 kişilik iki asansörün yetersiz olduğunun değerlendirildiği raporda asansörün tasarım, montaj ve piyasaya arzını gerçekleştiren firma hakkında ise “tasarım hesaplarını hatalı hesaplayarak, asansörün karşı ağırlık yarı yük dengesini hatalı yaparak makine frenine fazla yük binmesine sebep olduğu için asansörde ölümlü kazanın yaşanmasında tali kusurlu olduğu kanaatindeyiz” değerlendirilmesinde bulunuldu.

Raporda Güzelhisar Kız Öğrenci Yurt Müdürlüğünün çalışan personele temel iş güvenliği ve sağlığı eğitimi vermediği, kapasitesi artan yurdun teknik gereksinimlerine ilişkin tadilat projesini yapmadığı, asansöre ait bakım defterini muhafaza etmediği, (kaza sonrası alınan ifadelerde asansörün sık sık arızalandığı ve kabinde kalmaların meydana geldiği ancak) idarenin tekrar eden arıza bildirimlerine rağmen herhangi bir faaliyette bulunmaması sebebiyle kaza risk olasılığını artırdığından dolayı tali kusurlu olduğu belirtildi.

MMO: İhmaller silsilesi

Makine Mühendisleri Odası yaptığı değerlendirmede Ertaş’ın ölümüyle sonuçlanan kazanın bir dizi ihmalin neticesinde ortaya çıktığını, en baştaki sorunun asansörlerdeki bakım hizmetlerinin özelleştirilmesi olduğunu belirtmişti.

Filiz Pehlivan’ın detaylı bir şekilde yazdığı incelemelere göre ihmaller Efeler Belediyesi ile MMO arasında yapılan ve MMO tarafından asansörlere düzenli denetim getiren anlaşma tek taraflı olarak feshedilmiş ve özel bir kuruluşla protokol imzalanmıştı.

MMO, kazanın ancak UCM sisteminin görevini yerine getirmemesi sonucunda yaşanabileceğini, bunun da sistemin devre dışı bırakılmasıyla olabileceğini belirtmiş, “bunun sorumlusu bu işi yapan ve yaptıran olacaktır,” demişti.

MMO, “iddialardan en vahimi ise neredeyse bir sene boyunca asansörün kırmızı etiketli olmasına rağmen gençlerimizin hayatı tehlikeye atılarak çalıştırılmış olmasıdır. Bu ancak Yurt Müdürünün bilgisi dahilinde ve Belediyelerin görevini yerine getirmemesiyle mümkün olabilir. Çünkü her bir muayene raporu yöneticiye ve ilgili belediyeye iletilmektedir,” demişti.