Yeni torba yasa BAE sermayesine adrese teslim ihaleler için mi?

TBMM Sanayi Komisyonunda 1 Şubat’ta görüşülmesi beklenen torba yasanın TBMM Dışişleri Komisyonunda görüşülüp oylanmayı bekleyen Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile enerji ve doğal kaynaklar alanında stratejik ortaklık öngören anlaşmanın bağlantılı olduğu iddia edildi.

Gazeteci Çiğdem Toker T24’te “Enerjide “sipariş” gibi torba kanun” başlıklı yazısında 7 kanunda değişiklik öngören 15 maddelik torba yasada sağlanan sektörel kolaylıkların Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın 1 Aralık’taki BAE seyahati ardından iki ülke arasında imzalanan ve 18 milyar dolar civarında enerji yatırımı öngören anlaşmanın önünü açmayı amaçlayabileceğine dikkat çekti.

Toker daha önce bu anlaşmanın “enerji alanında bazı alanlarında BAE’yi ayrıcalıklı kılan başka hiçbir aktöre izin vermeyen (…) kapitülasyonun yeni bir formu” olduğunu yazmıştı.

Her tür kıyıya imarsız santral

Torba yasa, maden, kıyı, doğal gaz piyasası, yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımı, enerji verimliliği, elektrik piyasası ve nükleer düzenleme yasalarında değişiklik öngörüyor.

Torba yasa teklifinin ihalelerde yeniden Türk lirasından dövize dönüş kapısını da açtığını öne süren Toker, torba yasadaki Kıyı Kanunu’nda yapılacak bir değişiklikteki şu ifadenin denizlerin yanı sıra ırmaklardan baraj göllerine dek her su kaynağında imar izni olmadan enerji tesisi kurulabilmesinin önünü açacağını yazıyor.

Yasa teklifindeki ifade şöyle:

“İçme- kullanma suyu temin edilen rezervuarlar ve sulak alanlar ile bu Kanun kapsamında kalan kıyı ve sahil şeritleri hariç olmak üzere denizler, baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yenilenebilir enerji kaynak alanı olarak ilan edilen alanlarında imar planı yapılmaksızın yenilenebilir enerji üretim santralleri kurulabilir.”

Enerji sektörüne getirilen bu kolaylıkların BAE ile imzalanan stratejik anlaşma gereği sadece bu ülke yatırımcılarına açılacağı iddialarına karşı henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

BAE ile stratejik ortaklık

Türkiye ile BAE arasında 50,7 milyar dolarlık çerçeve yatırım anlaşması Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın yeniden seçilmesinin ardından ziyaret ettiği BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zeyid El Nahyan arasında 19 Temmuz’da imzalanmıştı.

Bu çerçeve içinde yer alan stratejik enerji ortaklığına dair kanun teklifi 14 Aralık 2023 tarihinde TBMM Dışişleri Komisyonuna sunuldu. 

BAE ils stratejik enerji ortaklığı kanun teklifi halen Dışişleri Komisyonunda görüşülmeyi bekliyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, BAE liderini 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin arkasındaki aktörlerden biri olmakla suçlamış, ancak 2020’de ekonomik krizin tırmanmasıyla birlikte iki ülke arasındaki ilişkiler normale dönmeye başlamıştı.