İran-İsrail gerilimine Türkiye’den ilk yorum MİT Akademisinden

İran’ın İsrail’e düzenlediği hava saldırısı konusunda Türkiye’den resmî kanallardan yapılan ilk değerlendirme ne Cumhurbaşkanlığı ne Dışişleri ne de Millî Savunma Bakanlığından, ama Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Akademisinden geldi. MİT Akademisi Başkanı Talha Köse, “X” sosyal medya hesabı üzerinden 14 Nisan sabahı kapsamlı bir paylaşım yaptı.

İsrail kendi çizgisine çekiyor

İran’ın İsrail’e saldırısı ardından MİT Akademisi Başkanı Köse’nin değerlendirmelerine göre İran saldırısı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun elini güçlendirdi. Köse’nin paylaşımı şöyle:

• “7 Ekim’den sonra Ortadoğu’da kapsamlı bir bölgesel çatışma ve yapısal kırılma ihtimali ön görülmekteydi. Bölgede çatışmanın vekil güçlerden asil aktörlere kaymaya başlaması çatışmayı bir üst kademeye çekti. Bundan sonra bölgedeki tüm aktörlere daha fazla sorumluluk düşüyor.
• “Bundan sonrası için Washington’un tavrı belirleyici olacak. Biden yönetimi Netanyahu’yu dizginlemek yerine kontrolsüz bir şekilde çatışmaya sürüklenirse durum çok daha karmaşık hale gelecektir. Maalesef tırmandırma stratejisi şimdilik Netanyahu’nun planladığı gibi ilerliyor.
• “Biden yönetimi Netanyahu’nun istediği çizgiye gelmiş görünüyor. Bunu diğer Batılı aktörlerin izler. Bölgenin tamamen kaosa sürüklenmesini engellemek için halen atılabilecek adımlar var. Netanyahu’nun acilen kenara çekilip Gazze’deki vahşetin sonlandırması gerekmekte.”

Gazze detaya dönüşmemeli

• “Bu tırmanışın durdurulması için BMGK, Washington’daki sağduyu sahibi aktörlere ve çatışmadan doğrudan veya dolaylı etkilenecek diğer sağduyulu aktörlere büyük sorumluluklar düşmekte.
• “Gazze’de yaşanan vahşet bu çatışmanın detayı haline dönüşmemeli! Bölge daha büyük insani dramlara ve siyasi depremlere gebe. Lübnan’ı yakından takip etmek gerekiyor çünkü Netanyahu İran misillemesi sonrası topladığı destek ve edindiği cesaretle çatışmayı yaymak isteyecektir.”

CHP İstanbul Milletvekili Namık Tan da “X” sosyal medya hesabından saldırının İsrail’e yaradığı yorumunu paylaştı. Daha önce Türkiye’yi hem İsrail hem ABD’de Büyükelçi olarak temsil eden Tan şu yorumu yayınladı :

• “İran, İsrail’e yönelik beklenen saldırısıyla, zevahiri kurtardı, ancak zor durumdaki Netanyahu’ya can simidi de atmış oldu. İran, ayrıca, Netanyahu’yu destekledikleri için kendi kamuoylarında ağır eleştirilere maruz kalan Batılı liderleri de bir ölçüde rahatlattı. Tarafların, son derece riskli bu gerginliği daha ileriye götüreceklerini düşünmüyorum.”

Saldırı ve sonrası

İsrail’in 1 Nisan’da Suriye’deki İran konsolosluğunu bombalayıp iki Devrim Muhafızı komutanını öldürmesi ardından 13 Nisan gecesi İsrail’e hava saldırısı başlatmıştı. İsrail, 14 Nisan sabaha karşı İran’ın 170 dron, 30’dan fazla seyir füzesi ve 120 balistik füze fırlattığını, bunların “yüzde 99’unun” havada imha edildiğini İsrail’e ulaşan balistik füzelerin ise hafif hasar verdiğini açıklamıştı.

Hava saldırısının büyük kısmının Suriye-Irak hava sahası sınırında durdurulmasında ABD ve İngiltere’ye ait jetlerin de rol aldığı bildirilmişti.

Saldırı sonrasında İran, İsrail karşılık vermezse kendilerinin de devam etmeyeceğini ilan etmiş, ABD de İsrail’in misillemesini desteklemediğini duyurmuştu.

Artan gerilim üzerine THY Irak, Ürdün ve Lübnan seferlerini durdurdu, THY, Pegasus ve Anadolu jet, bölgedeki uçaklarını geri çekti.