Asgari ücret Suriye harekâtından önce geldi: Şu cümleye hazır olun

“Milli birlik ve beraberliğe en çok ihtiyaç duyduğumuz şu günlerde” diye başlayan bir cümleye hazır olun bu günlerde. Örneğin, Türk-İş ve diğer sendikalara emekten gelen gücünü kullanarak genel grev öneren CHP, ola ki seçmenden gelen gücünü kullanıp asgari ücretin alelacele, beklentilerin altında 22,104 lira olarak duyurulmasını protesto mitingleri filan düzenlemeye kalkarsa.

Bu ifadeyle başlayan ve gerek 12 Mart gerek 12 Eylül darbe dönemlerinde sık sık duyduğumuz bu cümleler, daha sonra sivil iktidarlar tarafından da genellikle grevleri ve kitle gösterilerini yasaklamak için kullanılıyor. Gerekçesi ise güvenlik oluyor.

Hızlanan gelişmeler asgari ücretten Suriye’de PKK/YPG’ye karşı muhtemel harekâta, Ahmet Davutoğlu’nun “Birleşme ihtimali” çıkışıyla çözülme eğilimine giren Gelecek Partisinin AK Parti’ye açtığı yeni pencereden DEM Partililerin MHP lideri Devlet Bahçeli’nin önerisiyle Abdullah Öcalan ile görüştürmesine dek pek çok sürecin iç içe geçtiğini gösteriyor.

Oldubittiyle asgari ücret

Dün Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın medyada köpürtülen havanın aksine 27 Aralık Cuma günü Emevi Camiinde namaz kılmak üzere Şam’a gitmeyeceğini, programında AK Parti Balıkesir İl Kongresinin bulunduğunu paylaşmıştım. Yine dün, 24 Aralık Balıkesir’in deki ZSR cephane fabrikasında feci bir patlama sonucu 8’i kadın 11 işçi parçalanarak öldü. (*)

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya ile olay yerine giden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, oradayken Ankara’dan bir telefon alıyor. T24’te Cengiz Anıl Bölükbaş’ın haberine göre bir telefon trafiği sonrasında, daha 23 Aralık kabine toplantısı ardından 26 ya da 27 Aralık’ta toplanıp karar açıklayacağını söylediği Asgari Ücret Tespit Komisyonunu o akşam toplama kararıyla Ankara’ya dönüyor.

Daha önce 29,583 lira talep eden Türk-İş’in, taleplerine yanıt gelmediği için katılmadığı sadece işveren sendikalarının katıldığı toplantı sonrası Işıkhan 22,104 lirayı açıkladı. İki gün daha beklenememiş, işçi sendikaları oldubittiye getirilmişti.

Erdoğan kapıyı kapattı

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bunun üzerine “şu kadar da benden” diyerek ekleyeceği beklentisi “X” hesabından yapılan açıklamayla suya düştü. Erdoğan, “Yüzde 25’ten fazla olmasın” diyen MÜSİAD’ı ancak bu kadar aşmıştı, “yüzde 30 artış hayırlı olsun” diye o kapıyı kapattı.

Yüzde 30 zam oranı IMF’nin “daha fazla olmasa iyi olur” telkininde bulunduğu sınırdı.

Buradaki soru şu: neden Işıkhan’ın daha önce duyurduğu gibi 26 ya da 27 Aralık beklenmedi de 24 akşamı ani bir kararla toplantı yapılıp, muhtemelen önceden Beştepe’den onay alınmış karar açıklandı? Aylardır beklenen asgari ücret açıklaması iki gün daha bekleyemez miydi?

Bu da akıllara bugünlerde başka gelişmelerin muhtemel olduğunu gösteriyor. İlk akla gelen Suriye’deki PKK/YPG hedeflerine yönelik olarak, Cumhurbaşkanının 23 Aralık’ta “belki yarından da yakın” olarak ifade ettiği askerî harekât.

2025’te erken seçim yok

Böyle bir harekâtın sadece güvenlik değil iç ve dış siyaset boyutları da bulunuyor. Bir ucunda 20 Ocak’ta Başkanlığı devralması ardından Donald Trump yönetiminde ABD ile ilişkilerin alacağı biçim ve içerik var.

Asgari ücrete tepki ve tartışmaların Suriye gölgesinde kalmasını AK Parti hükümeti ve Cumhur İttifakının halkın gözündeki itibar kaybını azaltacağı da ümit ediliyor sanırım.

Ama bu karar ardından en azından 2025’te erken seçim olma ihtimalinin -hayatın olağan akışı içinde sıfıra yakın olduğunu söylemek mümkün.

Not:

(*) Balıkesir Valisi İsmail Ustaoğlu ve İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya önce vefat eden işçi sayısını 12 olarak açıkladı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, resmî açıklamalara itibar edilmesini istedi. Ama resmî açıklamalar değişiyordu. Akşam saatlerinde vefat eden işçi sayısı 11 olarak açıklandı; yanılgı işçilerin “vücut bütünlüğünün bozulmuş olmasından” kaynaklanıyordu. Herkes de 11 olarak vermeye başladı ama geride ilk açıklamanın neden aceleyle yapıldığı başta olmak üzere sorular kaldı.