Almanya’da sağın yükselişi: CDU birinci, AfD ikinci parti

Almanya’da 23 Şubat seçimleri sağın yükselişine sahne oldu. Çıkış anketlerine göre Hristiyan Demokrat ve Hristiyan Sosyal Birlik (CDU/CSU) partileri 2021 seçimlerine göre oylarını yaklaşık yüzde 5 arttırarak yüzde 29’a yükseldi. Alman milliyetçi sağının temsilcisi olan Almanya İçin Alternatif (AfD) ise oylarını rekor düzeyde, yaklaşık 9 puan arttırarak yüzde 19,5 ile Alman meclisinde ikinci büyük grup oldu. Almanya Sosyaldemokrat Partisi (SPD) ise rekor seviyede, yaklaşık 9 puan kayıp ve yüzde 16,5 oyla üçüncü sırada yer aldı.

Bu sonuçlara göre Olaf Scholz’un başbakanlığıyla iktidarda bulunan Sosyaldemokrat-Yeşiller-Hür Demokrat koalisyon hükümeti Alman parlamentosu Buındestag’taki çoğunluğunu kaybetti.

Scholz, şahsen böyle bir hükümette görev kabul etmeyeceğini açıklasa da kesin olmayan sonuçlara göre CDU lideri Friedrich Merz başkanlığında bir Hristiyan demokrat-sosyal demokrat koalisyonu, “Büyük koalisyon” kurulması ihtimali yüksek. Çünkü CDU/CSU 630 sandalyeli parlamentoda güvenoyu için gerekli 316 sandalyeye ulaşamadı. Diğer partiler gibi CDU da ırkçılık ve yabancı düşmanlığıyla suçlanan Alternatif Partiyle koalisyon kurmayacaklarını açıkladı; en azından şimdilik böyle.

Sağın yükseliş nedenleri

Seçim sonuçları, seçimler öncesi yapılan anket ve tahminleri doğruladı. Seçimlerde sağın yükselişi ile sosyal demokrat ve yeşillerin oy kaybının nedenleri aynı.

Rusya-Ukrayna savaşından beri özellikle enerji krizi ve toplu işten çıkarmalarla kendisini gösteren ekonomik durgunluk, özellikle göç ve göçmen politikaları ile ABD’de Donald Trump’ın başa gelişiyle ciddi çatlaklar gösteren ABD-Avrupa Birliği ilişkileri. Trump’ın Başkan Yardımcısı JD Vance önceki hafta sonu Münih Güvenlik Konferansında “ortak değerleri” sorgulamış Scholz yerine AfD lideri Alice Weidel ile görüşmüştü. Trump’ın ekip arkadaşı Elon Musk’ın AfD’yi desteklemesi Almanya’da tepkiye yol açmış, hatta AfD oylarındaki artışın hız kesmesi buna bağlanmıştı.

Öte yandan Scholz’un da ABD seçimlerinden önce Joe Biden’ın kazanmasından yana olduğunu söylemişti. Belki de bu nedenle sağın yükselişi nedeniyle Alman seçmenlerini ilk kutlayanlardan birisi Trump oldu. Trump sağın yükselişini Scholz hükümetinin “sağduyudan uzak” enerji ve göçmen siyasetine bağladı.

Ankara, genel olarak bir CDU-SPD koalisyonunun Almanya ile Türkiye arasındaki siyasi, ekonomik ve askeri ilişkilere olumlu yansımasını bekliyor.