Fransa’da Siyasi Krizi: Bayrou Hükümeti de Düştü

 

Fransa’da Emmanuel Macron yönetimine hükümet dayanmıyor. Son üç yılda dördüncü hükümet de parlamentodan güvenoyu alamayarak düştü. Yaklaşık 9 aydır görevde olan Başbakan François Bayrou’nun hükümeti, Ulusal Meclis Genel Kurulu’nda düzenlenen olağanüstü oturumda, 194 destek oyuna karşı 364 milletvekilinin verdiği güvensizlik oyuyla düştü. İstifasını Macron’a sunması beklenen Bayrou, yeni bir Başbakan atanana kadar görevde kalacak.

Bayrou’nun, bütçe açığının Avrupa Birliği’nin yüzde 3’lük tavanının neredeyse iki katına ulaştığı ve borç stoğunun GSYH’nin yüzde 114’üne denk geldiği bir ortamda, Fransa’nın yüksek kamu borcunu azaltmak hedefiyle duyurduğu 44 milyar euroluk tasarruf planına destek bulabilmek amacıyla başvurduğu güven oylaması böylece hükümetin düşmesiyle sonuçlandı. Meclisteki tüm muhalefet partileri Bayrou’nun azınlık hükümetine karşı oy kullanacaklarını açıkladığından, Başbakan’ın koltuğunu koruması son derece düşük bir ihtimal olarak görülüyordu.

Sosyalistler ise 100 milyon euroyu aşan kişisel servetlere en az yüzde 2 vergi getirecek ve 22 milyar euro tasarruf sağlayacak karşı-bütçe önerisi sunmuştu.

Macron’un İkinci Dönemi Sorunlu

Bayrou’nun selefi Michel Barnier de görevde yalnızca üç ay kalabilmişti. Fransa’da 2022 seçimlerini sol partilerin kazanmasına rağmen Başbakan atamalarında merkez ve sağ eğilimli siyasetçileri seçen Macron’un şimdi önünde üç seçenek var: yeni bir Başbakan atamak, yeni bir parlamento seçimi talep etmek veya istifa ederek Cumhurbaşkanlığı seçimi talep etmek ki Macron bu yöndeki çağrıları dikkate almıyor.

4 Mayıs 2017’den beri Fransa Cumhurbaşkanı olan Emmanuel Macron’un, Nisan  2022’de başlayan ikinci döneminin görev süresi 2027’de dolacak. Dönem sınırı nedeniyle Macron üçüncü kez aday olamıyor.

2024 Haziran ayında  AB üyesi 27 ülkede yapılan Avrupa Parlamentosu seçimlerinde aşırı sağcı Ulusal Birlik’in (RN) oyların yüzde 31.5’ini alması, kendi ittifakının ise  bu oranın yarısına bile ulaşamaması üzerine Macron, beklenmedik bir kararla, ulusal parlamentoyu feshederek erken genel seçim ilan etmişti Bu kararını 2027’deki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aşırı sağın iktidarı ele geçirmesini önlemek için aldığını belirtmiş, nitekim parlamento seçimlerinde RN 145 milletvekilliği kazanarak 3. sırada yer almıştı.

Fransa’da sorunlar ekonomik

Araştırma kuruluşlarının yaptığı güncel anketlerde kamuoyunda Macron’a desteğin azaldığı görülüyor. Le Figaro gazetesi için araştırma enstitüsü Odoxa-Backbone tarafından yapılan ankete göre, Fransızların yüzde 64’ü yeni bir başbakan atamak yerine Macron’un istifa etmesini istiyor.

Araştırma şirketi Ifop’un anketine göre ise Fransızların yüzde 77’si Macron’un icraatlarını onaylamıyor. Bu, Macron’un şimdiye dek gördüğü en düşük destek seviyesi.

Öte yandan, “Bloquons Tout” (“Her Şeyi Engelleyelim”) adlı dağınık biçimde örgütlenmiş taban protesto hareketi, Çarşamba günü ülke çapında eylem çağrısı yapıyor. Fransa’da Mayıs ayında sağcı gruplar arasında ortaya çıkan bu hareket, zamanla sol ve aşırı sol tarafından sahiplenildi. Bu kesimler, Bayrou’nun kemer sıkma planlarına karşı çıkıyor ve Fransa’nın siyasi sisteminde köklü bir değişim istiyor. Protestocuların havaalanlarını, tren istasyonlarını ve otoyolları ‘bloke’ edebileceğine dair işaretler var.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışı ve hayat pahalılığını protesto etmek amacıyla 2018’de Fransa’da başlayan Gilets Jaunes (Sarı Yelekliler) hareketini Macron bazı tavizler vermek zorunda kalarak bastırabilmişti.