Papa 14’üncü Leo, solda, seçilmesi ardından, 19 Mayıs 2025’te kendisini kutlayan Patrik Bartolomeo ile Vatican’da görülüyor. (Foto: VaticanMedia)
Papa 14’üncü Leo, 27-30 Kasım tarihlerinde Türkiye’yi ziyaret ederken iki şapka taşıyor. Biri Vatikan Devlet Başkanı, diğeri Katolik Hristiyanların Ruhani Lideri şapkası. Ankara Papa 14’üncü Leo’nun ilk dış resmi seyahatini Türkiye’ye yapmasına önem veriyor ve memnun. Aslında bu ziyaret Rum Ortodoks Patriği Bartolomeo ile önceki Papa Fransis arasında önceden planlanmıştı ama Fransis’in ömrü vefa etmeyince, Leo onun bıraktığı yerden devam etti.
Papa Ziyareti ve Hristiyanların Birliği
Papa’nın Türkiye’de çok yoğun bir dini-kültürel programı var, birazdan ayrıntılarını vereceğim. Ancak bu gezide dünyada yüz milyonlarca Hristiyan’ı ilgilendiren iki önemli nokta var.
- 28 Kasım’da İznik’te yöneteceği ayin. İznik, 325 yılında Hristiyanların birliği amacıyla İncil çalışmalarının yapıldığı, baba-oğul-kutsalruh üçlemesinin ve Paskalya Yortusunun kabul edildiği İlk Konsilin toplandığı yer. Yani Hristiyanların Birliğinin ilk toplantısının 1700’üncü yılı 2025.
- 29 Kasım’da Fener Rum Patrikhanesinde Bartolomeo’nun yöneteceği ayine katılım ardından birlikte “Ekümenik Birlik Bildirisinin” imzalanması. Bu bildiriyle 1054 yılında Batı (Katolik) ve Doğu (Ortodoks) Kilisleri arasındaki Büyük Bölünmenin giderilmesi yönünde Bartolomeo ile Fransis arasında başlatılan “Hristiyanların Birliği” çalışmasında önemli bir eşik aşılacak, en azından beklenti bu.
Papa seyahat öncesinde İznik ziyaretinin “Hristiyanların birliğini teşvik etmek için istisnai bir fırsat” olduğunu özellikle belirtti. Bu bildirinin imzalanmasıyla Vatikan, Fener Rum Ortodoks Patriğinin, Grek Ortodoksların “Ekümenik”, yani küresel ruhani lideri olduğunu da asırlar sonra yeniden tanımış olacak.
Hristiyanların birliği yönünde önem verilen bir adım Türkiye’de, İstanbul’da atılmış olacak.
Türkiye’nin Beklentileri
Papa 14’üncü Leo’nun Türkiye ziyaretinden Ankara’nın iki temel beklentisi bulunuyor.
- Türkiye’den sonra Lübnan’a gidecek olan Papa, Filistin trajedisine ağırlığını koymalı. Papa, seyahate çıkmadan önce Ukrayne ve Filisitn konularına değinerek “Silahlar çözüm değildir” dedi ama Ankara’nın beklentisi, İsrail’in Gazze’de çoğu kadın ve çocuk 60 binden fazla Filistinliyi, soykırım niyetiyle imha politikasına açıkça karşı durması. Bunu sadece İsrail saldırılarında Hristiyan ibadethanelerinin, hastanelerinin, okullarının da hedef alındığı, Hristiyanların da öldürüldüğü için değil, Müslüman-Hristiyan ayrımı yapmadan, bunun bir insanlık suçu olduğu vurgusuyla yapsın.
- Papa, muhtemelen Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile görüşmesinde ve Bartolomeo ile ortak açıklamasında Heybeliada Ruhban Okulunun açılması arzusunu dile getirebilir. Konu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 25 Eylül’de ABD Başkanı Donald Trump tarafından açılmıştı. Bu görüşme öncesinde Bartolomeo, Beyaz Saray’da Trump ile görüşmüştü. Erdoğan, Trump’a dönünce konuyla ilgileneceğini söylemişti. Ankara, Papa’nın bu konunun Türkiye’nin Lozan Antlaşmasıyla belirlenmiş bir iç meselesi olduğu dikkatiyle davranacağına inanıyor.
Papa’nın Yoğun Programı
Papa 14’üncü Leo’nun, gelişmelere göre değişebileceği kaydıyla açıklanan Türkiye programı şöyle:
27 Kasım
- Sabah Ankara’ya varış. Anıtkabir’i ziyaret, Atatürk’e saygı duruşu.
- Cumhurbaşkanlığına geçiş, Erdoğan ile resmi görüşme, heyetler arası çalışma yemeği.
- Millet Kütüphanesinde sivil toplum temsilcileri ve diplomatik temsilcilerle görüşme.
- İstanbul’a hareket.
28 Kasım
- Harbiye’deki Kutsal Ruh (Saint Esprit) Katedrali’ni ziyaret,
- Feriköy’deki Fransız Fakirhanesi (yaşlılar yurdu) ziyareti,
- Öğle saatlerinde Bursa üzerinden İznik’e geçiş; Birinci İznik Konsili’nin 1700’üncü yıldönümü törenlerine katılım ve dua.
- İstanbul’a dönüş.
29 Kasım
- Sultanahmet Camii’ni ziyaret,
- Mor Efrem Süryani Kadim Ortodoks Kilisesi’ni ziyaret,
- Fener Rum Patrikhanesi’nde Patrik Bartholomeo ile ortak ayin
- “Ekümenik Birlik Bildirisi” imza töreni.
- Akşam Volkswagen Arena’da halka açık büyük ayin.
30 Kasım: İstanbul’dan Beyrut’a hareket.
