Suriye ordusuna bağlı güçler, SDG’den geri alınan Rakka’da devriye gezerken görülüyoe. (Foto: SANA)
Suriye Savunma Bakanlığı, 18 Ocak anlaşmasına uymak için SDG’ye verdiği ve 24 Ocak saat 20.00’de dolan süreyi saat 23.00’ten itibaren 15 gün daha uzattı. Uzatmaya gerekçe olarak SDG’nin anlaşmanın önkoşullarına uymamasına rağmen ABD’nin IŞİD militanlarının tutulduğu kampları, Suriye’den Irak’a taşımak için süre istemesi gösteriliyor.
ABD Merkezi Komutanı Brad Cooper, taşınma boyunca Suriye ordusundan hapishaneler bölgesinde operasyon yapmamasını istemişti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da 23 Ocak Akşamı NTV yayınında, “DAEŞ mahkumlarının Suriye’den Irak’a taşınması söz konusu. Böyle bir ortamda ateşkesin biraz daha uzatılması gerekebilir” demiş ve Türkiye’nin de bu konuda süren diplomasi trafiğinin içinde olduğunu söylemişti.
Suriye Ordusunca yapılan bir başka açıklamadaysa, PKK’nın SDG kontrolündeki Haseki şehrine Irak’taki Kandil Dağlarından militan ve güç takviyesi yaptığı, ordunun ise isteyen sivillerin çıkması için güvenli koridorlar açacağı bildirildi.
Ne Olmuştu?
Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile SDG lideri Mazlum Abdi arasında 10 Mart 2025’te imzalanan entegrasyon anlaşmasının süresi 31 Aralık’ta dolmasına rağmen ilerleme sağlanamamıştı. 4 Ocak’ta Şam’da yapılan görüşmeler SDG’nin özerklik talebi nedeniyle başarısız kaldı.
Suriye Ordusu 5 Ocak’ta Halep’in iki mahallesinde SDG kontrolünü sona erdirmek üzere operasyon başlattı.
6 Ocak’ta Suriye ve İsrail, ABD’nin arabuluculuğu ile güney sınırında, Golan Tepelerinde İsrail’in konumunu pekiştiren bir istihbarat-iletişim işbirliği anlaşması yaptı. Aynı gün Halep’te çatışmalar şiddetlendi.
10 Ocak’ta Suriye ordusu SDG’yi Halep’ten çıkardı ve Fırat Nehrinin Doğu yakasına geriletti.
ABD Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, 13-15 Ocak’ta Ankara’da kapsamlı görüşmeler yaptı.
ABD’nin Keskin Dönüşü
Şara 16 Ocak’ta Kürtlerin vatandaşlık, dil, eğitim haklarını tanıyan bir kararname imzaladı.
SDG 17 Ocak’ta Rakka ve Deyrizor şehirlerindeki kontrolü yitirdi. Arap aşiretlerin SDG’ye karşı ayaklanıp Suriye ordu saflarına geçmesiyle SDG hemen hemen sadece PKK’nın Suriye kolu PYD/YPG’den ibaret kaldı. Aynı gün Barrack, Mesud Barzani ev sahipliğinde Erbil’de SDG ile görüştü ve yeni bir anlaşma için Mazlum Abdi’nin onayını aldı.
18 Ocak’ta Barrack Şam’a gitti, Şara, yeni anlaşmayı açıkladı.
19 Ocak’ta SDG yeniden yan çizince ABD devreye girdi, 20 Ocak’ta 4 günlük geçiş süresi ile anlaşma yenilendi. Aynı gün Barrack, ABD’nin SDG ile IŞİD’e karşı ittifak ilişkisini bitirdiğini açıkladı. Ertesi gün de CENTCOM, SDG’nin elindeki en büyük koz olan IŞİD hapishanelerinin Irak’a taşıyacağını duyurdu.
Suriye Ne istiyordu?
SDG ve Suriye arasında istenen bütünleşme uzun süre alacağı için Şam, 4 günlük ilk aşamada öncelikle şu adımların atılmasını istiyordu:
- Bütün SDG güçlerinin Fırat’ın Doğusuna geçmesi,
- Rakka ve Deyrizor’da bütün idari ve askeri tesislerin hükümete devri, ağır silahların hükümet güçlerine teslimi,
- Haseki vilayeti dahil her yerdeki resmi binalara Suriye idari yetkililerinin girip görevi devralmasına izin verilmesi,
- Suriye ordusuna katılmak isteyen SDG üyelerinin kimlik bilgilerinin Şam’a verilmesi.
Öte yandan PKK taraftarlarının Avrupa’nın çeşitli şehirlerinde, “yalnız bırakıldıkları” gerekçesiyle polisle çatışmaya da girdikleri protesto gösterileri yaptığı bildiriliyor. Ancak henüz Donald Trump yönetiminin her türlü protesto gösterisini şiddetle bastırdığı ABD’den, PKK’nın Suriye uzantılarıyla bağlantılı SDG’nin 10 küsur yıldır desteklendikten sonra en kritik anda ortada bırakılmasını protesto eden gösteri haberi gelmedi.
