Erdoğan da Bahçeli de “seçim zamanında” dediler ama kulislerde hâlâ erken seçim konuşuluyor. Son senaryo Mayıs-Haziran 2027 üzerine.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve MHP lideri Devlet Bahçeli’nin seçimin zamanında yapılacağını söylemesi akıllara Erdoğan’ın yeniden aday olup olmayacağı sorularını da getirdi.
Bu sözlerin gerisinde yatan neden konusunda AK Parti içinde iki farklı yorum var.
İlki, seçimin 2028’de yapılacağı. Ancak normalde olması gereken 21 Mayıs 2028 tarihi yerine 7 veya 14 Mayıs’ın tercih edileceği yönünde…
Nedeni de Milletvekili Seçimi Kanunu gereği erken seçimin, son sandık tarihinden bir hafta öncesindeki Pazar gününün gerisinde olma zorunluluğu. Yani, seçim 28 Mayıs 2023’te yapıldığı için, kanun gereği zamanında seçimin yapılması için gereken tarih 21 Mayıs 2028.
Eğer erken genel seçim yapılacaksa, bu tarihin bir hafta öncesindeki pazar günü yapılması gerekiyor; bu da 14 veya 7 Mayıs’a denk geliyor…
Unutulmasın ki AK Parti geçmişte de bir yıl öne çektiği seçim oldu.
MHP lideri Devlet Bahçeli’nin çağrısı ile normalde 2019’da yapılması gereken genel seçim 2018’de yapıldı.
360’ı İktidar Bulmalı
Ancak, seçimin bu tarihte yapılabilmesi için bir başka zorunluluk daha var; YSK’nın sandık hazırlığını yapması için en az 60 güne ihtiyaç duyması.
YSK’nın bu süreyi kısalttığı zamanlar olmadı değil, ancak TBMM’nin seçim tarihini bunun önündeki bir zamana, yani 14 Mayıs’tan en az 60 gün öncesinde alması lazım.
Bu da Mart 2028 sonunda erken seçim kararının TBMM’den çıkması gerektiği anlamına gelir…
Cumhurbaşkanı yenileme kararı alırsa yine aynı kanun gereği YSK’ya 90 gün verilmesi gerekiyor; Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 8’inci maddesi şu hükmü taşıyor:
• “Yenileme kararı Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından verilmişse, Meclis seçimin yapılacağı tarihi de belirler. Yenileme kararının Cumhurbaşkanınca verilmesi halinde, bu kararın verildiği günden sonra gelen doksanıncı (90) günü takip eden ilk Pazar günü oy verilir.”
DEM Ne Yapar?
Burada bir zorunluluk daha var, o da iktidar partisinin tarihi belirleyebilmesi için TBMM’de beşte üç çoğunluğu sağlaması gerektiği; yani 360 oyu sağlama zorunluluğu.
Bir daha altını çizmem gerekir ki talep eden 360’ı bulur, iktidar eğer Cumhurbaşkanını tekrar aday yapmak istiyorsa TBMM’de 360’ı garantilemekle yükümlü.
Şu an AK Parti ve MHP ile birlikte hareket eden ittifakın oyu bu sayıya yetmiyor; 40 civarında oya ihtiyaç duyuyor.
AK Parti içinden, “DEM destek vermez mi?” sorusu geliyor; ama seçime bu kadar kısa süre kala gidilen seçimde, DEM oylarını, MHP gibi garanti etmek olası mı?
Soruya AK Parti içinden net bir yanıt almak güçleşiyor.
Hatta “O zaman biz de bir yıl öne çekeriz, 2027’de yaparız…” sözleri yükseliyor.
AK Parti’nin Erdoğan’ın ardından gelen ikinci ismi Mustafa Elitaş da bir süre önce seçimin Kasım 2027’de yapılabileceğini açıklamıştı.
Ancak geçmiş tutumundan yıla çıkarak şunu söyleyebilirim ki AK Parti’nin kasım ayında bir seçime gitmesi zor.
Mayıs-Haziran Deneyimi
AK Parti 2015’teki yenileme seçimi dolayısıyla gelen bir zorunluluk dışında, kasım ayında seçime gitmişliği yok…
Çünkü AK Parti de biliyor ki kasım ayları iktidara iyi gelmez.
Nitekim kendisi de 2002 Kasım’ında seçimi kazanıp geldi.
Kasım ayı her dönem iktidarların aleyhine oldu.
Hep muhalefete yaradı; aynen 3 Kasım 2002 seçiminin o zaman muhalefetteki AK Partiye yaradığı gibi.
Bunu bildiği için AK Parti seçimlerinin hemen hepsini bahar aylarına, umutların yeşerdiği, zor günlerin geride kaldığı aylara denk getirdi.
Tabloda da görüldüğü gibi sandık için mayıs sonu veya haziran başını tercih etti:
– 22 Temmuz 2007;
– 12 Haziran 2011;
– 7 Haziran 2015;
– 1 Kasım 2015 (Tekrar Seçim);
– 24 Haziran 2018;
– 14 Mayıs 2023.
Tek dereceli Cumhurbaşkanlığı seçimi tarihlerinde de durum farklı olmadı…
– 10 Ağustos 2014;
– 24 Haziran 2014;
– 28 Mayıs 2023
Referandum için tercih ettiği tarih de bahar ayları oldu, tıpkı 16 Nisan 2017 Anayasa referandumunda olduğu gibi…
Mayıs-Haziran 2027 Senaryosu
Bütün bunlardan yola çıkarak şunu çok rahat söyleyebiliriz:
– Zamanında kurulacak sandığa yakın bir tarihte erken seçim kararı almak risktir; TBMM’de 360 bulunamazsa yeni bir oyun planı kurulması olanaksız hale gelir. O nedenle 2028 Nisan veya Mayıs’ında yapılması ihtimali zayıftır…
– Daha önce Elitaş’ın da dile getirdiği Kasım 2027’de seçim de olası görünmüyor, çünkü sonbahar iktidarlara hiç yaramadı. AK Parti de bütün seçimlerini ilkbaharda yaptı, sonbahardan hep kaçındı.
– En uygun tarih, 2027’nin mayıs veya haziranında seçime gitmek. Bir yıl öncesinden seçim kararına muhalefet de direnemez. Seçim kararının alınabilmesi için gerekli 360 oy sorunu da çıkmaz.
Ya CHP’ye Butlan İhtimali?
Tartışılan bir diğer konu da CHP’ye kayyum atanabilmesi için mahkemeden mutlak butlan kararının çıkacağı iddiası.
Şu cümle hukuk bilen, etkin görevde bulunan, AK Parti’nin mevcut milletvekiline ait:
• “Seçim hukukunun da siyasetin de geri vitesi yoktur. CHP, bırakın olağanüstü olanları, olağan kurultayını tamamladı, tüzük kurultayı yaptı, geçmişte olan orada kaldı, kapandı.
• “Bizim adımıza birileri konuşuyor, hukuk bilmeyen birileri parti adına ahkâm kesiyor. Butlan olursa ne olur, biliyor musunuz? En büyük zararı iktidar olarak biz görürüz.
• “Onların sırtında küfe yok, ama biz ağır kayba uğrarız. Vatandaş bizi affetmez. Sandıkta yeneceğimiz varken, bu tür yollara tevessül ettik diye bize oy vereceği varsa da vermez. Ekonomiye ağır zararı da cabası…”
Durumun özeti budur…
