Cumhurbaşkanı Erdoğan da “Seçim zamanında” dedi. Mayıs 2028’i gösterdi. Ama bu durumda, Anayasa değişmedikçe yeniden aday olamaz. Bir formül aranıyor. (Foto: Cumhurbaşkanlığı)
Dün, 15 Nisan, AK Parti TBMM Grup toplantısının çıkışında Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a şu soruyu sordum:
• Hem Ömer Bey hem de Devlet Bey “Seçim zamanında yapılacak” beyanında bulundular. Buradan 14 Mayıs 2028’i mi anlamalıyız, yoksa sizin de aday olabileceğiniz bir formül mü var?
Önce AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik’in ardından MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin, CHP Lideri Özgür Özel’in “Ara seçim ya da erken seçim” çıkışına yanıt olarak “Seçim zamanında” demesini kastediyordum. Kuliste, 14 Mayıs 2023’teki seçimlerin üzerinden 5 yıl geçmesine, örneğin iki ay kala, tabii AK Parti ve MHP 360’ı bulup da seçim kararı çıkartırsa bunun “zamanında” mı yoksa “erken” mi sayılacağı konuşuldu.
Evet, beş yıl dolmuş sayılırdı ama Anayasa’ya göre “erken” sayılırdı. Yine Anayasa’ya göre kararı Meclis vereceği için de Erdoğan son beş yıl cumhurbaşkanlığı yapmamış sayılarak yeniden aday olabilirdi.
Soruyu o nedenle tarih vererek sordum.
Sorunun Yarısı Yanıtsız Kaldı?
Erdoğan’ın yanıtı “Evet, aynen öyle, zamanında” oldu.
Sorunun “zamanında” kısmını ilk kez bu kadar net ifadeyle kesinleştirebilmiştik.
Sorunun “Sizin de aday olabileceğiniz bir formül mü var?” kısmı ise yanıtsız kaldı.
Cumhurbaşkanı yeniden “Aynen öyle, zamanında” diyerek ilerledi; gazeteci meslektaşların diğer sorularına geçti.
Bu 2023 seçimlerinden beri süren bir tartışma: Eğer Anayasa değişmezse ya da Meclis erken seçim ilan etmezse Erdoğan bir daha cumhurbaşkanı adayı olamayacak.
Oysa AK Parti ve MHP’nin istediği de zaten Erdoğan’ın yeniden aday olması ve seçilmesi.
Peki, seçimler zamanında, yani artık Erdoğan’dan teyit aldığımız şekilde 14 Mayıs 2028 sonrası ilk pazar günü olan 17 Mayıs 2028’de yapılırsa Erdoğan nasıl aday olacak?
Bir yanıt şu olabilir: O zamana dek Anayasa değişmezse olamayacak.
Ya da şu anda henüz Cumhur İttifakı mutfağında pişirme hazırlığında, bizim bilmediğimiz bir formül var; sorduğumda oydu zaten.
Erdoğan’a Bir Formül Lâzım
Kâğıt üzerinde de olsa, erken seçime gitmeden Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığına devam etmesini sağlayacak bir formül var aslında. Meclis’in savaş hali kararı alarak, seçimlerin bu koşullarda yapılamayacağını söyleyerek bir yıl uzatmak ve bunu tekrarlamak; Anayasa Madde 78.
Ama bu çok riskli bir siyaset olur. Erdoğan 2022’de Rusya’nın Ukrayna savaşına başlamasından itibaren Türkiye’nin İkinci Dünya Savaşı’nda izlediği aktif tarafsızlık siyasetinin güncellenmiş nüshasını izlemeye başladı. İran savaşında da öyle. Bu da olumlu; Türkiye bu savaşlara girmedikçe savaş sonrasına o kadar güçlü ulaşabilir.
Ama dediğim gibi, bu kâğıt üzerinde bir formül; Türkiye’nin, elbette, saldırı karşısında vatan savunması bir yana, savaşa girmesini kimse istemez.
O formül başkanlık sisteminden, yüzde 50+1 koşulundan vaz geçmeyi, Meclis’in yetkilerini artırmayı öngörecek (ve elbette CHP’yi dağıtmayı amaçlayan davaları buharlaştıracak) bir yarı-başkanlık Anayasası olabilir mi? O durumda CHP olmasa da DEM Parti oyuna muhtaç olacak AK Parti-MHP ittifakı. O da belli değil.
Har hâlükârda o formülü merakımız daha bir süre devam edecek.
