İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, ülkesinin NATO üyeliğini konuşmak üzere Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüştü. Başbakan, “Türkiye’ye verdiğimi sözleri yerine getireceğiz” dedi.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından NATO’ya üye olmak için Finlandiya ile birlikte başvuruda bulunan ancak Türkiye’nin vetosu ile karşılaşan İsveç Parlamentosu, Türkiye’nin talebi ile hazırlanan anayasa değişikliğinin 16 Kasım’da oylanacağını duyurdu.
Parlamento, 8 Kasım’da yaptığı açıklamada terörle mücadele kanunuda değişiklik yapılması için öngörülen anayasa değişikliğinin gelecek hafta oylanacağını duyurdu.
Açıklamada, önerilen değişikliğin “terörizme karışan grupların örgütlenme özgürlüğünü sınırlayacak” yeni yasaların getirilmesini mümkün kılacağı belirtildi.
İsveç Parlamentosunun açıklaması, İsveç’in yeni Başbakanı Ulf Kristersson’un ülkesinin NATO üyeliği başta olmak üzere ikili konularda görüşmek için 8 Kasım’da Türkiye’ye gelerek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinin ardından geldi.
Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde gerçekleştirilen toplantının ardından yapılan ortak basın açıklamasında söz alan Kristersson, ülkesinin NATO üyeliği için “Türkiye’ye yapmış olduğu tüm taahhütlere riayet edeceğini” söyledi.
Kristersson, “Tüm Türkiye’ye seslenmek istiyorum; İsveç, Türkiye’ye yapmış olduğu tüm taahhütlere riayet edecektir. Hem NATO üyesi olmadan önce vermiş olduğu taahhütleri ileride NATO müttefiki olarak vereceği taahhütlere riayet edecek. Üçlü muhtırayı tam olarak uygulayacağız” dedi.
Ankara “somut adım atılmasını istiyor”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Haziran ayında İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliği için yapacağı başvuruyu kuzey ülkelerinin başta PKK olmak üzere terör örgütlerini desteklediği ve Türkiye’ye silah ve askeri malzeme ambargosu sağladığı gerekçesiyle oynamayacağını açıklamıştı.
Genel Sekreter Jens Stoltenberg’in inisiyatifi ile 30 Haziran’da Madrid’de düzenlenen NATO zirvesinde Türkiye, İsveç ve Türkiye arasında üçlü bir mutabakat imzalanmış, iki ülke Türkiye’nin güvenlik hassasiyetlerine riayet edeceğini taahhüt etmişti.
Ancak bildiri, bağlayıcılığı olmadığı yönünde eleştirilere sebep olmuş, Erdoğan ve Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Üçlü Muhtıra’nın imzalanmasının ardından bir çok kez Ankara’nın “somut adımlar görmek” istediği yönünde açıklamalarda bulunmuştu.
24 Ekim’de iki ülkenin Meclis Başkanları ile görüen TBMM Başkanı Mustafa Şentop, görüşmede Ankara’nın İsveç’ten “somut adımlar” görmek istediğini söylediğini aktarmıştı.
Kristersson: İsveç Türkiye’yi anlıyor
İsveç’in bir önceki azınlık hükümeti güvenoyu için Kürt asıllı milletvekili Aminah Kakabaveh’in oyuna ihtiyaç duyuyor, bu sebeple İsveç’in PKK ile ilgili adımları atmadığı yorumları yapılıyordu.
İsveç’te yapılan yeni seçimlerin ardından değişen hükümette Dışişleri Bakanlığı görevini üstlenen Tobias Billstrom, ikili görüşme öncesinde yaptığı açıklamada “yeni hükümetin terör örgütü YPG ile arasına mesafe koyacaklarını” duyurmuş, “İsveç’i yöneten hükümetin de PKK / YPG’ye sempati duyanlarla herhangi bir anlaşmaya girmesi söz konusu değil,” ifadelerini kullanmıştı. Bu açıklama Ankara tarafından olumlu karşılanmıştı.
Cumhurbaşkanı ile ikili toplantı sonrasında açıklama yapan İsveç Başbakanı Kirstersson, toplantının “çok verimli geçtiğini” “İsveç’in Türkiye’nin PKK terör örgütüne karşı verdiği savaşı anladığını,” belirtti.
İsveç Başbakanı, “Tüm Türklere seslenmek istiyorum; İsveç Türkiye’ye yapmış olduğu tüm taahhütlere riayet edecektir. Hem NATO üyesi olmadan önce vermiş olduğu taahhütleri ileride NATO müttefiki olarak vereceği taahhütlere riayet edecek. Üçlü muhtırayı tam olarak uygulayacağız,” dedi.
İsveç Anayasa değişikliğine gidecek
Kristersson’un açıklamasının ardınan İsveç Parlamentosu terörle mücadele kanununda değişiklik için 16 Kasım’da anayasa değişikliği oylamasına gideceğini duyurdu.
Parlamentonun öneriyi onaylaması halinde değişiklik 1 Ocak’ta yürürlüğe girecek. France 24’e konuşan uzmanlara göre yeni yasa’nın Türkiye tarafından hüküm giymiş PKK üyelerinin yargılanmasını kolaylaştıracak.
İsveç’te, bir anayasa değişikliğinin onaylanması için iki ayrı parlamento tarafından onaylanması ve iki oylama arasında genel seçim yapılması gerekiyor. İlk oylama bir önceki azınlık hükümeti tarafından onaylanmıştı.
Oylama ile ilgili konuşan Kristersson, anayasa değişikliği “İsveç yargısına terörle mücadelede güç getirecek” dedi.
Erdoğan: “Destek olan bir İsveç istiyoruz”
Kristersson ile görüşmelerinin ardından yapılan ortak basın açıklamasında konuşan Erdoğan, Ankara’nın “somut adım” talebini bir kez daha dillendirdi.
Erdoğan, “İsveç kendi güvenliği için NATO üyeliğini istiyor, biz de kendi güvenlik kaygılarımızın giderilmesine destek olan bir İsveç görmek istiyoruz,” dedi.
Erdoğan sözlerini şöyle sürdürdü:
“Yeni İsveç hükümetinin üçlü muhtırayı uygulamadaki taahhütlerinden memnuniyet duyduk. Sayın başbakanla istişarelerimizde somut adımlarla hayata geçirilmesine yönelik beklentilerimi paylaştım. Terör örgütlerinin İsveç’in demokratik ortamını istismar etmesi engellenmelidir. Ticaret hacmimiz 3,7 milyara ulaşarak rekor kırdı. Bu rakamı 5 milyar dolar hedefine çıkarmayı hedefliyoruz. Görüşmemizin ilişkilerimizde ortak çıkarlar doğrultusunda yeni bir sayfa açmasını temenni ediyorum.”
