Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin başarı olarak sunduğu bütçe açığındaki azalma, BOTAŞ’ın Rus gazı için yapması gereken ödemenin ertelenmesine dair şimdiye dek teyit edilmeyen bir söylentinin gerçeklikte yerini bulması ile ilgili. Bu söylentinin ardında ise Erdoğan-Putin görüşmesi yatıyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bütçe verilerine göre BOTAŞ’a bütçeden aktarılan cari transfer kalemlerine Kasım ve Aralık aylarında herhangi bir aktarım yapılmaması, seçim öncesinde BOTAŞ’ın Rusya’dan “2022 doğalgaz ödemelerinin ertlenmesi” talebinin Rusya tarafından yerine getirildiği yorumlarına yol açtı.
Ekonomi yazarı Uğur Gürses’in kendi blogunda yayımladığı yazısına göre, “BOTAŞ’ın döviz ödeme ile buna bağlı finansman ihtiyacının kredilendirildiği ve bütçeden yapılacak transferin de 2023 bütçesine kaydırıldığı” görülüyor.
Gürses, “Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ilgili bakanların sık sık tekrarladığı gibi; tüketiciye ulaşan enerji kaynaklarının dörtte üçü sübvansiyona tabi ise bütçede bunun izini görmemiz gerekirdi. Ancak sübvansiyonun en büyük kısmının yapıldığı gazda; Ekimde kısmen azalmış olarak yapıldığını, Kasım ve Aralık’ta ise herhangi bir bütçe transferinin yapılmadığını görüyoruz.
Bu tablo Rusya’ya yapılacak ödemelerin bir bölümünün 2023’e ötelendiğini, böylelikle de BOTAŞ’ın döviz ödeme ile buna bağlı finansman ihtiyacının ‘kredilendirildiğini’ ve bütçeden yapılacak transferin de 2023 bütçesine kaydırıldığını düşündürüyor,” yazdı.
Gürses şöyle devam etti:
Bakan Nebati “başarı” olarak duyurdu
Bakan Nebati, 2022 bütçesinin aralık sonuçları ile birlikte GSYH’nın yüzde 1’i kadar açıkla tamamlandığını açıkladı. Bütçe açığı 139.1 milyar TL, faiz dışı fazla ise 171.8 milyar TL olmuştu.
Bundan yaklaşık 5 ay önce (4 Eylül 2022) açıklanan Orta Vadeli Programda ise 2022 yılı bütçe açığı 461 milyar TL olarak öngörülmüştü.
Peki ne oldu da birkaç ayda 139 milyar TL’ye düşüverdi?
Tahminimi söyleyeyim; bütçeden BOTAŞ’a yapılan transferler dikkate alınarak OVP’de yer alan bu tahmin yapılmış olmalıydı. Ancak ne oldu ise dört ayda tılsımlı bir el değmiş ve bütçe açığında ‘güller açmıştı”.
Rus hükümetince sağlanan bir öteleme mi?
4 ayda ne olmuştu da 322 milyar TL’lik bir ‘lehte fark’ ortaya çıkıvermişti?
Acaba bu durumun BOTAŞ’a bütçeden öngörülen sübvansiyon kaynaklı bir transfer ihtiyacına bağlı olduğu ve bu ihtiyacın birden ortadan kalkması ya da ötelenmesi ile ilgisi olabilir mi?
Daha açık yazalım; BOTAŞ’ın Rusya’dan satın aldığı doğal gaz için yapması gereken ödemenin ertelenmesine dair şimdiye dek teyit edilmeyen bir söylentinin gerçeklikte yerini bulması ile ilgili olmalı.
Eğer BOTAŞ birkaç aylık (Söylenti 20 milyar dolar biçimindeydi) doğal gaz ödemesine dair Rus hükümetince sağlanan bir öteleme sağlamış ise bunun sağladığı bir nakit akışı rahatlaması ile bütçeden transfer yapılmasına gerek kalmamış olabilir.
Nitekim, Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçe verilerine göre BOTAŞ’a bütçeden aktarılan cari transfer ya da ‘borç verme’ kalemlerinde Kasım ve Aralık aylarında herhangi bir aktarım yapılmadığı görülüyor.
Yazının tamamını Uğur Gürses’in web sitesinden okuyabilirsiniz
