Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından NATO’ya üyelik başvurusunda bulunan İsveç ve Finlandiya, Ankara’nın vetosu ile karşılaşmış, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg öncülüğünde yürütülen üçlü görüşmeler sonucunda Haziran 2022’de mütabakat metni imzalanmıştı. (Foto: NATO)
Finlandiya Dışişleri Bakanı Pekka Havisto’nun, İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyelikleriyle ilgili Türkiye ile yürütülen üçlü görüşmelere ara verilmesi önerisinin ardından Şubat’ta yapılacak toplantı iptal edildi.
YetkinReport’a konuşan dışişleri kaynakları üçlü görüşmelerin süresiz iptal edilmediğini, yalnızca Şubat ayında yapılması planlanan toplantının iptal edildiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kur’an-ı Kerim yakma olayı sebebiyle İsveç’in NATO üyeliği için Türkiye’nin veto şartını sürdüreceğini söylemesinin ardından Finlandiya, İsveç ile ortak yürüttükleri üyelik görüşmelerine “ortam sakinleşene kadar mola verilmesi” önerisinde bulunmuştu.
24 Ocak’ta Reuters’a verdiği bir telefon mülakatında açıklamalarda bulunan Haavisto, “Üçlü görüşmelere dönmek için molaya ihtiyacımız var. Mevcut durumun ardından ortam sakinleştiğinde nerede olduğumuzu göreceğiz. Bu durumdan bir sonuca varılmamalı,” demiş, “sanırım birkaç haftalık mola gerekiyor,” önerisinde bulunmuştu
Üçlü mütabakat
Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından İsveç ve Finlandiya geçtiğimiz yıl NATO’ya üyelik başvurusunda bulunmuştu.
Üyelik için tüm üyelerin desteğine ihtiyaç duyan iki ülke, Türkiye’nin vetosu ile karşılaştı. Bu sebeple NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in girişimi ile üçlü görüşmeler başlatıldı. Ön görüşmelerin ardından ortak mütabakat imzalandı.
Ankara, özellikle İsveç’in PKK ve FETÖ başta olmak üzere terör ile ilişkili gruplara karşı net bir tavır alması gerektiğini belirterek, kuzey ülkesinden bazı isimlerin geri iadesi talebinde bulunuyor.
Kur’an yakma eylemi
İsveç ve Türkiye arasındaki ilişkiler 21 Ocak’ta İsveç’in başkenti Stockholm’de gerçekleşen Kuran’ı Kerim yakma eyleminin ardından tekrar gerildi.
Aşırı sağ ve Danimarka Merkezli ırkçı Stram Kurs grubunun lideri Rasmus Paludan, Türkiye Büyükelçiliği önünde Kuran’ı Kerim yakarak eylem düzenledi. Paludan’ın bu sırada polis koruması altında olması ve eyleme izin verilmesi tartışmaya sebep oldu.
Eylemin ardından Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ile İsveçli mevkidaşı Pal Jonson arasında yapılacak görüşme iptal edilirken, Cumhurbaşkanı Erdoğan sert tepki gösterdi.
23 Ocak’ta Kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamada Paludan’ın söz konusu saldırıyı Türkiye Büyükelçiliği önünde gerçekleştirdiğini hatırlatan Erdoğan, İsveç’in NATO üyeliği konusunda Ankara’dan herhangi bir destek beklememesi gerektiğini söyledi.
Haavisto’dan mola çağrısı
NATO üyeliği umudunu sürdüren Fin Bakan, “Sakinleşince görüşelim. Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile görüştüm. Ancak Türkiye’de yaklaşan bir seçim var ve telaşlı bir hava var. Ben NATO üyeliği sürecinin devam edeceğini düşünüyorum.” dedi.
Haavisto, Finlandiya’nın NATO üyeliğine İsveç’ten ayrı başvurup başvurmayacağı sorusuna ise iki ülkenin ittifaka eş zamanlı olarak katılmayı planladıklarını ve bunun değişmediğini söyledi.
Haavisto “Bu konuda bir tartışmaya gerek görmüyorum” dedi.
