Türkiye’de 20 milyondan fazla öğrenci bu hafta okula başladı, ancak çalışmalar artan hayat pahalılığıyla birlikte çocuklarda açlığa dikkat çekiyor. Sivil toplum örgütleri Türkiye’de her dört çocuktan birinin okula aç gittiğini belirtirken tek bir öneride birleşiyor: Okullarda bedava öğün verilmesi. “MEB’in ödeneği yok mu?”
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu’nun araştırma yapan birimi KAMU-AR’ın raporuna göre yalnızca Ankara’da halkın en fazla tükettiği 64 gıda maddesinin fiyatları 2021’den bu yana 4 kat arttı. Yalnızca bu yıl gıda fiyat artışı yüzde 50.
Alım gücünün hızla düştüğü bu günlerde gıda fiyatlarındaki artış, okulların açılmasıyla birlikte yakıcı bir sorunu da beraberinde getiriyor: “Çocuklarda Gizli Açlık.”
Konuyu bugünkü köşesine taşıyan gazeteci Çiğdem Toker, gıda mühendisi Dr. Bülent Şık’ın hazırladığı “Gizli Açlık: Çocuklara Okulda Ücretsiz Bir Öğün” çalışmasına işaret etti.
MEB’in ödeneği yok mu?
BAYETAV tarafından yayımlanan bu raporda, çocukların beslenme hakkını güvence altına alacak politika önerileri geliştirilmiş.
Milli Eğitim Bakanlığı ana sınıfları için geçtiğimiz öğretim yılında bir öğün ücretsiz yemek uygulaması başlatmıştı. Bu yıl, yeni genelgeyle, deprem bölgesi hariç bu uygulama da kaldırıldı.
Çiğdem Toker, Milli Eğitim Bakanlığı’nın “Çocuklara bir öğün beslenme sağlayacak ödeneği nasıl olamaz?” diye soruyor.
“Daha doğrusu belki gerçekten yoktur, çünkü önceliği bu değildir. Okullarda kayıt sırasında bağış toplanmasının güya yasak olması ama her sene bu yasağın fiilen ihlal edilmesi gibi.
İktidar bunu istemiyor. Bütçe öncelikleri arasına koymuyor. Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek’in rasyonel politikalar listesine girmeyi hak etmiyor, çocuklara ücretsiz bir öğün yemek.”
Oysa Dr. Şık’ın da vurguladığı gibi gıda krizi en çok toplumun “işsiz, güvencesiz ya da yeterli gelire sahip olmayan yoksul kesimlerini etkiliyor.” Çocukların beslenme hakkını güvence altına alacak politikalar geliştirilmezse, bunun bir halk sağlığı sorununa dönüşmesi uzak bir ihtimal değil.”
4 çocuktan biri okula aç gidiyor
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ortalamalarına göre Türkiye’de 100 çocuktan 22’si yoksulluk içinde büyüyor.
2021 verilere göre, OECD ülkeleri içinde çocuklarda yoksulluğun en yüksek olduğu ülke yüzde 27,4 ile Kosta Rika. İkinci sıradaki Türkiye’de bu oran yüzde 22,4.
Çalışmalara göre Türkiye’de beslenme ve gıda krizinden doğrudan etkilenen şiddetli yoksulluk içinde 6,5 milyon çocuk var; her beş çocuktan biri yeterli ve besleyici gıdaya erişemiyor, her dört çocuktan biri ise okula aç gidiyor.
Buna karşılık sivil toplum örgütlerinin önerisi okullarda çocuklara besin sağlanması ve ilgili bakanlıklar tarafından bu öğünler için yeterli bütçe ayrılması.
