İki yıldır seçim gündemi ile yönetilen ekonomide Mart seçimlerinden sonra atılacak adımlar merak konusu. Ekonomim gazetesi yazarı Maruf Buzcugil, yapılması beklenen uygulamaları listeledi.
Türkiye, 2021 Aralık ayında Türk Lirasında hızlı değer kaybı ile başlayan ekonomik çalkantıda önce 2023 Mayıs’ta yapılacak genel seçim için, ardından hız kesmeden Mart yerel seçimleri için kampanya sürecine girdi. Kampanya süreçlerinde, “seçim ekonomisi” uygulandığı biliniyor. Şimdi ülke gündeminde Mart seçimlerinden sonra 4 yıl seçimsiz geçecek süreçte ekonomide atılacak adımların ne olacağı sorusu var.
Ekonomim gazetesi yazarı Maruf Buzcugil, bugünkü köşesinde 1 Nisan’dan sonra ekonomi yönetiminin atması beklenen adımları bir listede sıraladı.
“Ekonomik istikrar hedefleri ile plan ve programlara gayet güzel yazdığımız yapısal sorunlara çözüm için yapılacaklar, seçim takvimleri arasına sıkışmış şekilde ilerletilmeye çalışılıyor,” diyen Buzcugil, “Seçim sonrası kısa dönemde atılacak adımların büyük ölçüde Maliye alanından gelmesi bekleniyor,” değerlendirmesinde bulundu.
1 Nisan’dan sonra ne yapılacak?
Buzcugil, seçim sonrası beklentilerle ilgili şöyle bir liste yaptı:
- Elektrik, doğalgaz başta olmak üzere kamu zamları
- TCMB’nin beklentisi doğrultusunda KDV, ÖTV dışında, yeni doğrudan vergi alanlarına yönelinmesi (kripto para, ikinci konut vb.)
- Muafiyet ve vergi teşviklerinin bazılarının ayıklanması
- Enflasyonun düşüşe geçmesi beklenen yılın ikini yarısında kamunun yönettiği fiyatlar, dolaylı vergilerle ilgili Mali yol haritası açıklanması
- İhracatçıların hızlı kur artışı beklentileri karşısında ekonomi yönetiminin izleyeceği kur politikasını netleştirmesi
- Kredi kartlarında TCMB’nin de altını çizdiği kısıtlayıcı önlemlerin kapsamının açıklanması
- Mayıs’ta enflasyonun tırmanması beklenirken asgari ücrette yıl içinde düzeltme olmayacağının açıklanması (TCMB’nin talebi)
- Ücretlilerin gelir vergisi dilimlerinde düzenlemeye gidilebileceği
- TL tasarruf imkânlarının genişletilmesi
Ekonomide hedefler nasıl bu kadar şaşıyor?
Seçim sonrası daha disiplinli olması beklenen ekonomide atılacak adımları düşünürken Türkiye’nin son 5 yıllık rasyonel zeminden sapma sicilini yeniden hatırlamakta yarar var. Büyük ölçüde siyasi tercihlerin ve seçim ekonomisin etkisiyle uzun, orta ve kısa vadeli hedefler büyük ölçüde şaşıyor.
TEPAV’da yer alan Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz geçen yıl plan ve program hedefleri üzerinden yaptığı çalışmayı 2023 OVP’yi baz alarak güncellemiş. Son veriler hedeflerin nasıl açık farkla ıskalandığını ortaya koyuyor. Prof. Dr. Yılmaz’ın çalışmasında projeksiyon ve gerçekleşme tahminleri uzak, orta ve yakın olmak üzere üçlü ayrımda ele alınıyor. Seçilmiş dört temel gösterge (Enflasyon TÜFE, ABD Doları döviz kuru, Büyüme, Petrol fiyatı) üzerinden yapılan hesaplamalara göre son 5 yılda uzak tahminlerde çok büyük sapmalar kaydedildi. TÜFE tahmini yüzde 643,7, ABD doları tahmini yüzde 97,5 saptı. Brent Petrol fiyatı tahmini 22,5, Büyüme tahmini ise 5 yılda yüzde -4,7 yanıldı.
