ABD Başkanı Trump, Müslüman ülkelerde İsrail çatlağını resmen İbrahim Anlaşmalarıyla açmıştı. Şimdi Endonezya ile büyütüyor. Endonezya Cumhurbaşkanı Subianto (en solda) Cumhurbaşkanı Erdoğan’la baş köşeyi paylaştığı Müslüman Ülkeler-Gazze toplantısında. (Foto: Cumhurbaşkanlığı)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 26 Eylül’de BM Genel Kurulunda konuşmak için kürsüye gelirken salonun büyük ölçüde boşaldığı bütün dünyada haber oldu. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan da 27 Eylül’de bir konuşmasında “Netanyahu denilen katil, salondaki o boş koltuklara seslenmek durumunda kaldı” diye memnuniyetini belirtti. Ancak dikkatlerden kaçmaması gereken bir ayrıntı vardı o toplantıda. Müslüman ülkelerin hepsi Netahyahu’nun Gazze’de Filistinlileri imha harekâtını protesto için salonu terk etmedi. Türkiye’nin yanı sıra;
• Avrupa’dan İspanya, İrlanda, Norveç, Belçika, Slovenya, Malta;
• Arap devletlerinden Filistin, Mısır, Ürdün, Suudi Arabistan, Katar, Cezayir, Lübnan;
• Amerika’dan Brezilya Meksika, Kolombiya, Şili, Venezuela, Bolivya, Nikaragua, Küba;
• Asya’dan İran, Pakistan, Bangladeş, Malezya, Güney Kore; Afrika’dan Güney Afrika, Nijerya, Namibya, Kenya, Gana heyetleri Netanyahu protestosuna katılanlar arasındaydı. (*)
Ama Müslüman ülkelerden dördü, Netanyahu’nun konuşmasını baştan sonra izledi. Bunlar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn Fas ve Endonezya idi.
Trump ve Müslüman Ülkeler
BAE ve Bahreyn 2020 Eylül ayında ABD ve İsrail ile birlikte “Abraham Accords- İbrahim Anlaşmalarını” imzalayan ülkeler. Aynı yıl Aralık ayında Fas da onlara katılmış.
Endonezya dünyada Müslüman nüfusun en çok olduğu ülke; 250 milyon Müslüman yaşıyor.
Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto, 24 Eylül’de Nev York’ta ABD Başkanı Trump’ın düzenlediği Gazze’nin geleceği üzerine Müslüman nüfuslu ülkeler toplantısına da katılmıştı. Trump’ın baş köşeyi Erdoğan ile paylaştığı bu toplantıda Gazze Barış planını anlattığı açıklandı. 21 maddelik planın üç önemli ayağı vardı:
1- Hamas bütün rehineleri (20 İsrailli esir ve 38 cansız rehine bedeni) bir defada bırakmadıkça savaş bitmeyecekti,
2- Savaş biterse kurulacak Gazze idaresinde Hamas’a yer olmayacaktı,
3- Müslüman ülkeler, eğer İsrail ordusunun Gazze’de kalmasını istemiyorsa, kendi aralarında bir ateşkesi koruma gücü oluşturacaktı; Hamas saldırırsa onlar muhatap olacaktı.
Bir madde daha var ki konuyu biraz saptırma pahasına aktarmak zorundayım. Bir de Trump, İsrail’in bir daha Katar’a saldırmayacağı konusunda teminat vermiş. Gerçekten trajikomik.
Türkiye asker verecek mi?
Trump’ın Müslüman asker talebine ilk yanıt verenin “Benden 20 bin asker” diye Endonezya Cumhurbaşkanı Subianto olduğu bilgisi var. Bunu bir gün önce BM Genel Kurulundaki konuşmasında da söylemişti.
Eğer 25 Ekim’de Trump-Erdoğan görüşmesi sırasında ya da dönüşte uçakta bunu soracak gazeteci olsaydı, Türkiye’nin de bu güce asker sözü verip vermediğini öğrenebilirdik belki. Ama orada yanıtlara sorular senaryosunun geçerli olduğu maalesef ortaya çıktığı için şimdilik öğrenemedik.
Subianto 23 Eylül’de, Trump’ın önerisiyle Gazze’ye 20 bin asker vadettiği konuşmasını o konuşmasını “İsrail’in güvenliği sağlanmadan barış olmaz” cümlesiyle, konuşmasını da “Selamünaleyküm, Şalom” diye bitirmesi çok yankılandı.
Endonezya: Trump Çatlağı Büyütüyor
Dünyada en çok Müslüman nüfusa sahip Endonezya liderinin bu tutumu, Türkiye’de sessizlikle geçiştirilmeye çalışıldı. Netanyahu ise Subianto’yu diğer Müslüman ülkelere örnek gösterdi.
Son olarak, Filistin ve Filistinlileri imha siyasetinin mimarı Netanyahu’ya BM konuşması sırasında, İsrail’in İbrahim Ortakları BAE, Bahreyn ve Fas ile birlikte saf tutarak Subianto, Müslüman dünyası kavramının anlamını bir daha sorgulattı.
Trump, ilk başkanlık döneminde İbrahim Anlaşmalarıyla, Müslüman dünyasında resmen ilk çatlağı belgeye bağlamıştı. Şimdi bunu genişletiyor. Hem de İsrail’in en çok kan döktüğü bir dönemde ve dünyanın en kalabalık Müslüman ülkesinde.
Not:
(*) BM’de protesto için oturumu terk etme kaydı tutulmuyor. O nedenle verilen isimler medya kayıtlarından derlendi.
