NATO toplantısına katılan Fidan: Rusya-Ukrayna savaşı yayılıyor. Ama Türkiye’den beklentileri olan AB Güney Kıbrıs’a rehin. (Foto: X/Dışişleri Bakanlığı)
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya-Ukrayna savaşının giderek daha geniş bir coğrafyaya yayıldığını, bunun “çok korkutucu bir şey olduğunu” ama Avrupa Birliğinin Türkiye’den beklentilerinin Güney Kıbrıs Rum Yönetimince “rehin alındığını” söyledi. Fidan bu açıklamayı NATO Dışişleri Bakanlarının 3 Aralık’ta Brüksel’deki Ukrayna konulu toplantı ardından yaptı.
Son zamanlarda Rusya’yla ticaret yapan gemilere Türk münhasır ekonomik bölgesinde Ukrayna’nın üstlendiği saldırılar yapıldığına da dikkat çeken Fidan, Karadeniz güvenliğini AB ve NATO üyesi Bulgaristan ve Romanya ile de görüştüklerini belirterek “Savaşın coğrafyası giderek yaygınlaşıyor. Bu çok korkutucu bir şey” dedi.
Aynı gün Türkiye’nin, daha 2024 sonunda Türk donanmasına katılan TCG Akhisar Korvetini, bu ülkenin donanmasını güçlendirmek amacıyla Romanya’ya sattığı açıklandı. Türkiye’nin bir NATO ve AB ülkesine ilk savaş gemisi satışı olan korvetin 265 milyon avroya satıldığı bilgisi var.
Rusya-Ukrayna Savaşı Yayılıyor
Temmuz ayında Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi öncesi son olağan Dışişleri Bakanları toplantısı, Rusya’nın AB ile Ukrayna geriliminin bir üst seviyeye tırmandığı bir sırada yapıldı. NATO bakanları toplanmışken Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna Barış Planını reddederek, Avrupa ile savaş istemediklerini ama Avrupa isterse savaşa hazır olduklarını söylemişti. Brüksel toplantısı ardından Putin’e karşılık veren NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise geri adım atmayacaklarını, Ukrayna’ya silah yardımı ve Rusya’ya karşı ekonomik yaptırımlara devam edeceklerini, Putin’in eninde sonunda “taviz vereceğine” inandıklarını söyledi.
Rutte, bununla birlikte Rusya’nın savaş kapasitesini Çin’in desteği sayesinde sürdürdüğünü, İran ve Kuzey Kore’nin de yardımcı olduğunu söyledi. Çin’in yıl sonuna dek on bir nükleer savaş başlığına sahip olacağını ve şimdiden ABD’den fazla savaş gemisine sahip olduğunu söyleyen Rutte, Çin’in Tayvan’a saldırması halinde Şi Cingpin’in Putin’den “dünyanın bu bölgesini meşgul etmesini isteyebileceği” senaryosunu öne sürdü.
Türkiye’nin de Beklentileri Var
NATO Genel Sekreteri, Rusya’nın silahlı kuvvetlerinin hızla büyümesine Avrupa’nın caydırıcılık için silahlanmaya “karşılık vermesi” gerektiğini söylerken Türkiye’deki savunma sanayii eko sisteminin 3 bin şirketi aşmasını örnek gösterdi.
Bu da Batı’nın Türkiye’den beklentilerinin bir parçası. Ancak Türkiye, AB onayı olmadığı için yeni Avrupa güvenlik mimarisi çerçevesindeki 150 milyar avroluk SAFE programına alınmıyor; engelleyenler ise Fransa’nın desteğiyle Güney Kıbrıs, Yunanistan. Türkiye’nin AB’nin Kıbrıs Rum vetosuna takılan beklentilerini karşılamak için beklentilerini ise Dışişleri Bakanı Fidan, 2019’daki siyasi görüşmelerin kesilmesinin kaldırılması, üyelik görüşmelerinin devamı, vize kolaylıkları gibi bilinen maddelerin yanı sıra, Rusya-Ukrayna savaşı, Gazze ve Suriye’de Türkiye’nin kaygılarının desteklenmesi olarak sıralıyor.
Tüm tarafların alabileceğinin azamisini alma gayretinde olduğu bu ortamda en somut gerçek ise Rusya-Ukrayna savaşının Türkiye’yi de etkileyecek şekilde yayılması.
