ABD Başkanı Trump’ın 7-8 Temmuz NATO Zirvesi için Ankara’ya geleceği haberi Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı, iç politikadaki CHP krizi ardından dış politikada da rahatlattı. Fotoğraf 25 Eylül 2023 Beyaz Saray görüşmesinden. (Foto: Cumhurbaşkanlığı)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ABD Başkanı Donald Trump’ın 7-8 Temmuz’da Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi’ne katılacağını açıkladı. 3 Haziran’da Kongre’deki bir oturumda konuşan Rubio, bu NATO Zirvesi’nin “muhtemelen NATO tarihinin en önemli toplantısı” olacağını söyledi.
Bu açıklama, sadece toplantılara ev sahipliği yapacak olan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a değil, diğer NATO başkentlerinde de rahatlamaya neden oldu. İktidara geldiğinden bu yana NATO’nun Avrupalı üyelerinin sadece ABD’ye güvenmeyip savunma bütçelerini artırmasını isteyen Trump’ın Ankara Zirvesi’ne katılmaması, Batı Savunma İttifakı’nın geleceği bakımından soru işaretlerini artıracaktı.
Türkiye, Trump’ın bu toplantıya katılması için bir süredir yoğun bir diplomasi yürütüyordu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Trump’ın Ankara Zirvesi’ne katılımını kendi itibarı bakımından önemsiyordu ve çaba harcıyordu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan 2 Haziran’da Singapur’da katıldığı bir programda Trump’ın zirveye katılmayı “planladığını” söylemişti.
NATO gündemi, Türkiye’nin beklentileri
NATO Zirvesi kuruluşundan bu yana ilk kez sıcak çatışmalara bu kadar yakın bir yerde toplanıyor. Türkiye’nin kuzeyindeki Rusya-Ukrayna savaşının yanı sıra ABD ve İsrail’in İran’a açtığı savaş, İsrail’in Lübnan ve Filistin’deki saldırıları, Suriye ve Irak’ta devam eden istikrarsızlık, NATO’nun Güney kanadındaki Türkiye’nin kara ve deniz sınırlarında devam ediyor.
Ankara Zirvesindeki gündem maddeleri diplomatik kaynaklara göre dört başlık altında toplanıyor:
• Müttefiklerin bağlayıcılık ve dayanışmasının güçlendirilmesi,
• Savunma ve askeri sanayi işbirliği,
• Ortadoğu’da güvenlik ve enerji işbirliği,
• Karadeniz ve NATO’nun Doğu kanadında işbirliği.
Ankara açısından buna ek olarak, ABD’nin Türkiye’nin Rusya’dan S-400 füzeleri aldığı için ortak üretim ve satış planından çıkardığı F-35 programına dönüş ve acil ihtiyaçlar için F-16V satışı sorunu var.
Erdoğan ayrıca Trump’ın İsrail’in bölgede yol açtığı güvenlik ve istikrar sorunlarını durdurmak için etkisini daha fazla kullanmasını istiyor.
Trump’ın gelişi, iç politikada istinaf mahkemesinin mutlak butlan kararıyla CHP’de yaşanan krizden sonra dış politikada da rahatlatıcı bir gelişme anlamına geliyor.
