“Yeni”nin cazibesi ve Yeni Parti programı

Yeninin cazibesi

Partinin kuruluş dilekçesinin 24 Temmuz’a denk getirilmesi, önce Hacıbayram Veli Camii’nde cuma namazı kılınması ve ilk toplantının Atatürk’ün emriyle kurulan Anadolu Kulübü’nde gerçekleştirilmesi, medyada Yeni Parti’nin Atatürk ilkelerine bağlılığının sembolleri  olarak yorumlandı.

Siyasi yaşamda partiler kurulurken veya mevcut bir partiye bir heyecan katarak ivme kazandırılmak istendiğinde,  “yeni” sıfatı ilk akla gelen sözcüklerden biri oluyor. Ekrem Alican’ın “Yeni Türkiye Partisi”, Cem Boyner’in “Yeni Demokrasi Hareketi”, Hasan Celal Güzel’in “Yeniden Doğuş Partisi”, Öztürk Yılmaz’ın “Yenilik Partisi”, “Yeni”nin cazibesinin Türkiye’deki örnekleri.

1990’ların sonunda İngiltere’de Tony Blair partisinin adını değiştirmeden kampanyasını “Yeni İşçi Partisi”(New Labour) sloganıyla yürüttü. 2017-21 yılları arasında Avusturya’da iki dönem başbakanlık yapan Sebastian Kurz, mensubu olduğu Halk Partisi’nin başına geçtiğinde, partiyi yeniden markalaştırarak “Yeni Halk Partisi” (Die Neue Volkspartei) adını öne çıkararak iki seçim kazandı. Yunanistan’da hâlen iktidardaki partinin adı da “Yeni Demokrasi”. Görünen o ki “yenilik”  muhafazakâr toplumlardan ziyade gelişmiş Batılı ülkelerde daha fazla rağbet görüyor.

Türk seçmeni parti değiştirecek olduğunda oy vereceği  partinin ismine çok fazla bakmıyor. Demokrat Parti katıldığı ikinci seçimlerde, ANAP ve AKP ise ilk seçimlerde iktidar oldular.

Yeni Partinin logosu

Yeni Parti’nin herhangi bir sembol içermeyen logosunun pek başarılı olduğu söylenemez. Nitekim o kadar çok eleştiri aldı ki, sonunda Özgür Özel logonun geçici olduğunu açıklamak zorunda kaldı.

Türkiye şartlarında siyasi partilerin logoları ayrı bir önem taşır. Türkiye’de kırsal kesimde ileri yaştaki seçmenler arasında hâlâ okuma yazma bilmeyenler var. Oy kullanan Kürt seçmenlerden Türkçe bilmeyenlerin sayısı az değil.

Oy verme kabinine tek başına girecek Türkçe okuma yazma bilmeyenler, 30-40 partinin yer aldığı oy pusulasında Yeni Parti’nin yerini nasıl bulacaklar? Demirel boşuna “kıratın böğrüne basacaksın mühürü” demezdi.

Yeni Parti Programı

Yeni Parti’nin tüzüğü ve programı logo ve isminden daha titiz bir çalışma ile hazırlanmış. “Ortak Gelecek İçin Yeni Parti” başlığını taşıyan program 5 bölümden ve 29 sayfadan oluşuyor. CHP’nin parti programı neredeyse 5’te biri uzunluğunda, daha anlaşılır bir dil kullanılmış.

Parti programları genellikle seçmenler tarafından okunan metinler değildir. Ne kadar kısa olursa okunma şansı o kadar artar. Bu bakımdan belki programın başına vurucu mesajları içeren 4-5 sayfalık bir özet eklense iyi olur.

Dış politika, güvenlik ve dirençlilik alt başlıklarıyla birlikte son bölümde işlenmiş. Dış politikanın güvenlikle aynı maddede yer alması dış politikanın güvenlik odaklı bir bakış açısıyla ele alındığı izlenimini veriyor. Nitekim siyaset bilimci Dr. Sezin Öney, Yeni Parti’nin tüzük ve programı üzerinde yaptığı istatistiksel bir çalışmada programda en fazla geçen kelimeler/kavramlar kapsamında  güvenlik/güvence/güvenli “kavram ailesi”nin 148 tekrarla ilk sırada yer aldığını tespit ediyor. Öney’in araştırmasına göre ikinci sırada hak/haklar/hakkı (125), üçüncü sırada ise kamu/kamusal (87)  yer alıyor.En fazla geçmesi gereken ekonomi/ekonomik ise 51 tekrarla 12.sırada.

Yeni Parti programında dış politika

Programın dış politika bölümü genel ifadelerle kaleme alınmış olsa da, gündemdeki sorunların çoğu için bir görüş belirtiliyor. Kıbrıs’ta iki devletli çözüm mü, federasyon mu tartışmasına girmeden Kıbrıs halkının iradesinin öne çıkarılması akılcı bir yaklaşım olmuş.

Dışişleri Bakanlığı’nın liyakat ve kurumsallık esas alınarak yeniden yapılandırılacağının vurgulanması olumlu. Keşke buraya Bakanlığın yurt dışı ve yurt içi teşkilatında AKP iktidarında hız kazanan siyasi atamalara son verileceği de eklenmiş olsaydı.

Göç yönetimiyle ilgili alt başlıktaki ifadelerden farklı statülerde ülkemizde bulunan göçmenlerin geri dönüşe zorlanmayacağı anlaşılıyor.

Yeni Parti’den Beklentiler

Yeni Parti, “Partimiz CHP elimizden alındı, biz de yeni bir yol açmak için yola çıktık” demek yerine, “toplumdaki değişim talebini gerçekleştirmek için geliyoruz” söylemini öne çıkarmalı.

CHP’nin cumhuriyetçilik, laiklik, halkçılık, kadın-erkek eşitliği gibi ilkelerden oluşan mirasını ret etmemeli, ama bazı kesimlerce istismar edilen özellikle tek parti dönemindeki bazı uygulamalardan oluşan bagajını da üstlenmemeli.

“Parti içi demokrasiye evet ama CHP’nin geçmişte hep suçlandığı hizipçiliğe yeni Partide yer yoktur”diyebilmeli.

Yeni Parti’nin  sorunlara yeni çözüm önerileri getirmesi vitrinde yeni kadrolara yer verilmesini gerektirir. Yeni Parti’ye CHP’den geçmiş olmak, Yeni Partide makam sahibi olmanın garantisi olmamalı. Toplum artık sesini yükselterek siyaset yapan politikacı görmek istemiyor. İlk kurultayda parti yönetimi belirlenirken eski tüfekler yerine  bilgi ve birikim sahibi yeni yüzlere yer verilmeli.

Yeni Parti’nin en büyük şansı Türk seçmeninin hiçbir zaman takım tutar gibi parti taraftarı olmaması. 100 yıllık Cumhuriyet tarihinde ortalama her 25 yılda bir köklü bir değişim yaratıyor. Şimdi zaman o zaman.