Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump’ın Trump’ın kendisinden Gazze planına hamas’ı ikna etmesini rica ettiğini, bunun üzerine süratle harekete geçtiklerini söyledi. (Foto: Cumhurbaşkanlığı)
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ın kendisinden Hamas’ı 29 Eylül’de ilan ettiği planı kabulü için ikna etmesini “rica ettiğini”, Trump’ın ricası üzerine Türkiye’nin “muhataplarıyla süratle irtibata geçtiğini” açıkladı. Erdoğan bu açıklamayı 8 Ekim’de Azerbaycan’daki Türk Devletleri Zirvesinden dönüşünde, uçağına kabul ettiği gazetecilere yaptı. Erdoğan, İletişim Başkanlığının internet sitesinde dökümü yayınlanan sözlerinde, Trump’ın Türkiye’den Hamas’ı ikna etme ricasını hem 25 Eylül’de Beyaz Saray’daki görüşmede hem de Hamas’ın planı ilke olarak kabul ettiğini açıkladığı 3 Ekim tarihli açıklamasından kısa süre önceki telefon görüşmesinde yaptığını söyledi.
Erdoğan’ın sözleri şöyle:
• “Hem Amerika ziyaretimizde hem de en son telefon görüşmemizde Filistin’de çözümün nasıl gerçekleşebileceğini Sayın Trump’a izah ettik. Onun da bizden özellikle Hamas’la görüşme, Hamas’ın ikna edilmesi ricası oldu.
• “Bu konuda muhataplarımızla süratle irtibata geçtik. (…) Hamas verdiği cevapla barışa ve müzakerelere hazır olduğunu bize ifade etti. Yani ters bir söylem içerisine girmedi. Bu bana göre çok çok değerli bir adımdır.”
Rica Sonrası Artan Trafik
Erdoğan, Beyaz Saray görüşmesinden önce de 23 Eylül’de Trump’ın düzenlediği Müslüman nüfuslu ülke liderleriyle Gazze Planı toplantısına katılmıştı. Toplantıya Türkiye’nin yanı sıra Suudi Arabistan, Mısır, Katar, BAE, Malezya, Endonezya, Pakistan ve Ürdün liderleri katılmıştı.
25 Eylül’de Erdoğan ile ikili görüşme ardından Trump Müslüman liderlerden aldığı görüşlerle oluşan plana son şeklini 29 Eylül’de Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmesinde vermiş, bunu da aynı gün birlikte ilan etmişti.
Hemen ertesi gün, 30 Eylül’de MİT Başkanı İbrahim Kalın, Katar’a giderek burada Suudi Arabistan, Mısır ve Ürdün’den heyetlerle Hamas’ı plana razı etme çalışmalarına katılmıştı. Bu çalışmaların son aşamasında Trump, 3 Ekim günü Erdoğan’ı aramış, medyaya “Erdoğan ile konuştum. Harika biri. [Gazze anlaşması için] çok sıkı bastırıyor ve Hamas ona çok saygı duyuyor” demişti.
Bu görüşmeden kısa süre sonra Trump, Hamas’ın ilke olarak planı kabul ettiğini duyurmuş, İsrail’den Gazze operasyonunu durdurmasını istemişti.
Hamas’ı İkna Çabaları
Mısır’ın Şaerm el Şeyh şehrinde, ABD, İsrail, Mısır, Katar ve Türkiye’nin katılımıyla süren çabalar sonucu Hamas ve İsrail’in ateşkes’te uzlaştığı Trump tarafından 9 Ekim sabahı duyuruldu. (*)
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da 9 Ekim’de Paris’te Fransa ve Suudi Arabistan’ın ortak ev sahipliğinde düzenlenen Filistin-Gazze toplantısına katılacağı bildirildi. Toplantıya İslam İşbirliği Teşkilatı-Arap Ligi Gazze Temas Grubu ülkeleriyle (Türkiye, Mısır, Katar, Suudi Arabistan, Ürdün, Endonezya ve BAE) birlikte; ABD, İtalya, İngiltere, Almanya, İspanya, Kanada ve AB temsilcileri katılacak.
Daha önce Hamas’ı terör örgütü olarak suçlayanlara, “ulusal kurtuluş hareketidir” karşılığı veren Erdoğan, bugün Hamas’ın barış konusunda İsrail’den iler noktada olmasını ise “Çünkü bu kadar [67 bin] kayıp verdi. 100 binin üzerinde yaralısı var. Artık başlarını sokacakları herhangi bir yerleri dahi yok” diye izah ediyor.
(*) 9 Ekim 2023, 07.32’de güncellenmiştir.
