Brezilya ve Sırbistan’da seçmenler “yeter” dedi; gözler İsrail’de

Hafta sonu, 25 Ekim’de Brezilya ve Sırbistan’da yapılan seçimlerde alışılmadık sonuçlar elde edildi.
Brezilya’da seçmenin ilk turunda Temsilciler Meclisi ve Senato’da çoğunluğu alan (eski başkanın oğlu) Flavio Bolsonaro öncülüğündeki merkez sağ-aşırı sağ ittifakının ikinci tura kalan başkanlık seçiminde de sistemin uyum içinde çalışması için Bolsonaro’yu seçeceği tahminleri yapılıyordu. Ancak Brezilya seçmeni yüzde 48’e yüzde 52 oranıyla, merkez sol-sol ittifakının adayı olan Başkan Lula da Silva’yı yerinde tuttu.
Böylece İşçi Partisi lideri Silva dördüncü kez başkan seçilmiş oldu. Ancak hem Meclis hem de Senato sağ, hükümet sol partilerin kontrolünde olacak. Bu durumda iyimser senaryo kararların uzlaşmayla çıkma zorunluluğuna, kötümser senaryo ise kritik konularda karar süreçlerinde tıkanmaya işaret ediyor.
Ama her hâlükârda ABD Başkanı Donald Trump’ın solcu Silva’yı istemediği, çoğu Orta ve Güney Amerika ülkesinde görülen sağa kayışa Brezilya seçmeninin “Bu kadar yeter” dediği söylenebilir.

Sırbistan’da “Öğrenciler” Vuçiç’i devirdi

Sırbistan’da ise daha önce benzeri görülmemiş bir sonuç elde edildi. Muhalefet partilerini bir yana iten Öğrenci Listesi hareketi, yolsuzluklar ve kötü yönetime karşı örgütlediği kitlelerle Aleksandar Vuçiç’in 12 yıllık milliyetçi-sağ iktidarına yüzde 39’a karşı yüzde 52 oyla son verdi. Vuçiç bir daha cumhurbaşkanı olarak yeniden seçilmesi riske girince istifa etmiş ve başbakan olabilmek için genel seçimlere girmişti.
Öğrenci Listesi hareketi 2024 yılında Novi Sad tren istasyonunun yeni yapılan çatı gölgeliğinin çökerek 16 kişiyi öldürmesinin tetiklediği protestolarda doğmuştu. Hareketin önderi ya da önderleri bilinmiyor. 250 kişilik parlamento aday listesi ise çoğunlukla akademisyen ve uzmanlardan oluşuyordu.
Vuçiç yenilgi konulmasında sonucun ABD ve AB’nin eseri olduğunu söyledi. Bunu reddeden Öğrenci Listesi ise Rusya’ya karşı yaptırımlara karşı çıktığı örneğiyle bağımsız niteliğini vurguluyor.
Öğrenci Listesi’nin en büyük zorluğu parlamentodan güvenoyu alacak bir hükümet kurmak. Aksi halde Sırbistan’ın 30 gün içinde yeniden seçime gitmesi gerekecek.

Gözler İsrail seçimlerinde

Brezilya ve Sırbistan seçimlerinden sonra gözler 27 Ekim’deki İsrail seçimlerine çevrildi.
Son yayınlanan anketlerde Gadi Eisenkot’un Yashar Partisi 22-23 sandalye ile birinci sırada yer alırken, ABD Başkanı Donald Trump’ın açık destek ilan ettiği Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Likud’u 19-21 sandalye ile ikinci sırada bulunuyor.
Ankete dayalı tahminlere göre Netanyahu liderliğindeki koalisyon bloğu yaklaşık 50 sandalyede kalırken, Eisenkot’un öne çıktığı muhalefet/değişim bloğu 52-56 sandalye alıyor; her iki taraf da hükümet kurmak için gereken 61 sandalye eşiğinin altında kalıyor ve Arap partileri (Joint List + Ra’am, 14-16 sandalye) kilit konumda görünüyor.
Eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot, Netanyahu’nun en yakın rakibi olarak öne çıkıyor ve anketlerde başbakanlık uygunluğu sorusunda da önde görünüyor; bu tablo, seçim sonrası uzun koalisyon pazarlıklarına veya yeni bir seçime işaret ediyor.
Ancak Netanyahu’nun seçimi kazanamaması durumunda, Gazze’de Filistinlilere uygulanan soykırım siyaseti dahil olmak üzere Ortadoğu dengelerinde olumlu yönde değişiklikler bekleniyor.