Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Türk Lirasında yaşanan hızlı değer kaybının “algı operasyonları” sebebiyle gerçekleştiğini söyledi, Bankacılık ve Denetleme Kurulu’nu “spekülasyonlarla” ilgili inceleme başlatması için göreve çağırdı. Nebati’nin çağrısının hemen ardından BDDK suç duyurusunda bulundu, 4 kişi hakkında soruşturma başlatıldı.
27 Aralık’ta katıldığı canlı yayında “Kur Korumalı TL Mevduat Hesabı” uygulaması ve yeni mali politikalar ile ilgili açıklamalarda bulunan Nebati, 20 Aralık gecesi Merkez Bankasının kamu bankaları dolayımıyla piyasaya yabancı para birimi sürdüğü ve kurdaki düşüşün bu yolla gerçekleştiği iddialarını yalanladı.
Türk Lirası’nda Kasım ayı başından beri yaşanan hızlı düşüş kur krizine sebep olmuş, 20 Aralık’ta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın bir dizi mali politika aracının uygulamaya koyulacağını açıklamasıyla TL’de hızlı bir değer artması yaşanmıştı.
Merkez Bankası satış yaptı iddiası
20 ve 21 Aralık günlerinde doğrudan satış yaparak piyasaya bir müdahalede bulunmayan Merkez Bankasının analitik bilançosunda iki günde toplam 7 milyar dolar satıldığının görülmesi, bu meblağın “dolaylı yoldan” kamu bankaları aracılığıyla piyasaya satıldığı ve düşüşün bu satış sonucunda gerçekleştiği iddialarını gündeme getirdi. Merkez Bankası Kanunu 56. maddesine göre bankanın Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans vermesi ve kredi açması, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alması kanuna aykırı.
Ayrıca kamu ve özel bankaları ilgilendiren yeni uygulamadan bankaların daha önceden haberdar olması, dolar sahibi yatırımcıların bu düşüşten haberdar olabileceği, dolayısıyla spekülasyonla para kazanıldığı iddiaları da yayılmıştı.
İddiaları sert bir biçimde yalanlayan Nebati, atılan adımların yasal ve mevzuat çerçevesinde gerçekleştiğini söyledi ve kurdaki düşüşün “bireysel satıcıların döviz bozdurması” neticesiyle olduğunu belirtti.
Nebati, “Hiçbir şekilde kimse devreye girmedi. Binlerce bireysel satıcı devreye girdi. O gece birbirleriyle adeta yarıştılar,” dedi.
“Büyük yatırımcıya haber verildi deniyor. Piyasaya 40 milyar dolar sürüldüğünü iddia ediyorlar” diyen Nebati, “40 milyar dolar nasıl olur? Merkez Bankası’nın müdahalesi varsa pazartesi belli olur” dedi.
Nebati sözlerini şöyle sürdürdü: “Merkez Bankası şeffaftır. Bilançoları açıktır. Git oku bilgileri. Bu rakamlar üzerinde oynama yapması, kamu otoritesinin farklı yöne gitmesi mümkün değil. Demokratikleşmeyi içselleştirmiş bir toplum burası. Şimdi bütün bunları göz ardı edip birilerinin söylemiyle hareket edemeyiz.”
Nebati: BDDK hareket etsin, davalar açılsın
Türk Lirasına bir ay içerisinde yüzde otuza varan değer kaybı yaşatan kur krizinin “algı operasyonu” neticesinde yaşandığını belirten Nebati, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nu spekülasyonlarla ilgili inceleme başlatması için göreve çağırdı.
Hazine Bakanı, programda “BDDK’nın seri şekilde hareket etmesini beklerim ben. Anında yanıltıcı, spekülatif davalar açılması lazım. Suç duyurularında daha sıkı şekilde bulunması lazım,” dedi.
Nebati’nin açıklamalarının ardından BDDK 21 kişi ve bazı sosyal medya hesapları hakkında “kur hareketlerini manüple etmeye yönelik yayın yaptığı” gerekçesiyle suç duyurusunda bulundu. Hakkında suç duyurusu kişiler arasında İYİ Parti milletvekili ve eski Merkez Bankası Yöneticisi Durmuş Yılmaz ve “Ekonomik OHAL gelebilir” sözleriyle gündeme gelen Cumhurbaşkanı eski danışmanı İzzet Özgenç de bulunuyor.
BBDK’dan suç duyurusu: CHP ve İYİ Parti vekilleri
Nebatinin sözlerinin ardından BDDK, 27 Aralık’ta sosyal medya ve yayın organları üzerinden “kur hareketlerini manipüle etmeye yönelik paylaşımları dolayısıyla” Bankacılık Kanunu’nun 74. maddesinde aykırı davrandığı belirlenen 21 gerçek kişi ve sosyal medya kullanıcısı hakkında suç duyurusunda bulundu.
Suç duyurusunda bulunulan kişiler arasında eski Merkez Bankası Yöneticisi ve İYİ Parti milletvekili Durmuş Yılmaz, “Ekonomik OHAL ilan edilebilir” sözleriyle gündeme gelen eski Cumhurbaşkanlığı Danışmanı İzzet Özgenç’in yanı sıra gazeteciler Alican Uludağ, Şeref Oğuz, Mustafa Sönmez, Erk Acarer, Güldem Atabay ve Emin Çapa; ekonomistler Rüşdu Saraçoğlu, Selçuk Gezer, Okan Ayba ve CHP Adana Milletvekili Burhanettin Bulut da bulunuyor.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, BDDK’nın suç duyurusu üzerine, Durmuş Yılmaz, Güldem Atabay, Emin Çapa ve Selçuk Geçer hakkında soruşturma başlattı.
Bulut suç duyurusunun üzerine, “oların bu yükselişinden kimler haberdar, doların düşürüleceğinden kimler haberdar. O gün doları satın alan kimdi ya da satan kimdi? Bunların hesabının bir an önce verilmesi gerekiyor,” dedi.
BDDK Maddesi ne diyor?
BDDK tarafından vurgusu yapılan maddede şu ifadeler yer alıyor:
“Madde 74 (İtibarın korunması) – Basın Kanununda belirtilen araçlarla ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletişim araçları ve benzeri yayın araçlarından biri vasıtasıyla; bir bankanın itibarını kırabilecek veya şöhretine ya da servetine zarar verebilecek bir hususa kasten sebep olunamaz ya da bu yolla asılsız haber yayılama.”
