İş Dünyası Zirvesinde konuşan Ömer Koç’tan ABD ve AB’ye İsrail tepkisi: ahlâki inandırıcılıkları kalmadı. (Foto: T24)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 24 Eylül’de BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşma öncesi salonun neredeyse üçte ikisinin boşalması hem İsrail’e hem de hâlâ savunmaya devam edenlere şimdiye dek görülmemiş düzeyde bir tepki oldu. Ancak ABD, İngiltere ve (İspanya ile Slovenya dışındaki) Avrupa Birliği ülkelerinin bu protestoya katılmadığı görüldü. TÜRKONFED’in 25 Eylül’de Elazığ’da düzenlediği Türk İş Dünyası Zirvesi’nde konuşan Koç Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Koç ise asıl eleştirilerini İsrail’in yanı sıra ona “koşulsuz destek veren” ABD, İngiltere ve AB’ye yöneltti. Gazze’de devam eden faciaya değinen Koç, şunları söyledi:
• “Gazze’de yaşanan soykırım bir insanlık trajedisine dönüşürken, uluslararası hukukun ve bunu korumakla mükellef kurumların içine düştüğü aciziyet de gözler önüne serildi. ABD, İngiltere ve Avrupa Birliği’nin İsrail’i koşulsuz olarak desteklemesi, Batı’nın yüz karası olan bu korkunç soykırımı mümkün kıldı. Maalesef artık Avrupa’nın en ufak bir ahlaki inandırıcılığı kalmamıştır ve bunun hepimizi etkileyen çok vahim neticeleri olacaktır.”
BM, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun konusması öncesi salonun boşalmasını kendi logosuyla web sayfasında yayınladı.
Ömer Koç konuşmasında Türkiye’nin ekonomik durumu, sanayi ve ticaret politikası ile terörsüz Türkiye süreci konularına da değindi.
“Avrupa’nın tutumu Türkiye için risk”
• “Bugün mal ticaretimizin yüzde 40’ı, hizmet ticaretimizin yüzde 30’u AB ile gerçekleşiyor. Avrupa’nın Amerika ve Çin karşısındaki gerilemesi bizi de kaçınılmaz olarak menfi etkiliyor. AB’nin bazı politikaları ve akabinde devreye aldığı uygulamalar, Türkiye’yi kendi ekonomik ve stratejik parçası olarak görmekten ziyade dış ortak olarak konumlandırma eğilimine işaret ediyor. Bu tutumun kalıcı hale gelmesi ihtimali Türkiye için çok büyük bir risk teşkil etmektedir. Bu çerçevede Avrupa ile sıkı bağlarımızı korurken, değişen dünyada ekonomik ilişkilerimizi Avrupa dışında da çeşitlendirmemiz ve yeni hareket sahaları oluşturmamız şart.”
Terörsüz Türkiye, hukuk ve kalkınma
• “Ülkemizde terör belasının sona erdirilmesine yönelik gayretleri de bu kapsamda değerlendiriyoruz. Bu süreçler müspet şekilde neticelendiğinde, bir bütün olarak Türkiye’nin ama özellikle Doğu ve Güneydoğu bölgelerimizin iktisadi potansiyeli büyük ölçüde artacaktır.
• “Kalıcı istikrarın ön koşulu, kurum ve kurallarıyla eksiksiz işleyen bir demokrasi ve hukukun üstünlüğünün hâkim olduğu bir yönetim anlayışıdır. Cumhuriyetimize ve milletimize yakışan da budur.
Enflasyon ve yapısal dönüşüm
• “Türkiye son dönemde fiyat artışlarını geriletmeyi başarmış olsa da enflasyon maalesef hâlâ çok yüksek seviyede. Finansman maliyetleri de reel sektör üzerinde önemli bir yük oluşturmaya devam ediyor. Bu ortam sanayimiz açısından ciddi dezavantaj yaratıyor.
• “Ekonomimizin önemli dayanaklarından biri olan ihracatta rekabet şartları giderek ağırlaşıyor. Dünya, Çin’in ölçeği ve maliyet avantajları karşısında zorlanırken Türk lirasının son dönemde reel olarak değer kazanması ihracatçımızın üzerindeki baskıyı artırdı. Uzun vadede bu baskıyı aşmanın yolu, verimlilik ve katma değeri artırarak rekabet gücümüzü daha sağlam temellere taşımaktan geçiyor.
• “Bu geçişi mevcut sanayi altyapımızı ve istihdamımızı koruyan bir anlayışla yönetmek mecburiyetindeyiz. Tüm bu dönüşümleri destekleyecek yapısal adımları atmak, makroekonomik düzeyde dayanıklı bir denge kurabilmek için şart.”
Elazığ’da yapılan Türk İş Dünyası Zirvesi TÜRKONFED ve TÜSİAD yönetim kurulları dahil 500 kadar katılımcıyı bir araya getirdi. (Foto: T24)
“İnsan sermayesi ve laik Cumhuriyet”
• Başarı için yüksek katma değerli üretime ve bu üretimi mümkün kılacak beşerî sermayeye yatırım yapmak esastır. Sadece üreten değil; teknoloji geliştiren, tasarım yapan ve fikri mülkiyetine sahip olan bir yapı kurmak mecburiyetindeyiz.
• “Ülkemizin önünde önemli bir fırsat penceresi bulunuyor. En büyük sorumluluğumuz, sahip olduğumuz potansiyelin hızla hayata geçirilmesidir. Laik Cumhuriyet’in değerleri bize bu yolda rehber olmaya devam etmelidir. Dünyaya örnek olan İstiklal Mücadelesi’ne liderlik eden Gazi Mustafa Kemal Atatürk, milletimizin kaderini emsalsiz ferasetiyle yeniden yazmış; devleti, Cumhuriyet’i ve medeniyeti bir aydınlanma projesi olarak tasarlamıştır.
• “Cumhuriyetimiz; demokrasinin, hukukun üstünlüğünün, fırsat eşitliğinin ve özgür yurttaşlık bilincinin en büyük teminatıdır.
Bilime, eğitime, nitelikli insan yetiştirmeye yapacağımız yatırım en stratejik yatırımdır. Bu anlayışla çağdaş, demokratik ve laik Cumhuriyet değerlerine bağlı kalarak, hep daha iyisini başarma azmiyle çalışmayı sürdürmemiz gerekir.”
“Ekonomi büyüse de sanayi büyümüyor”
TÜRKONFED Başkanı Sözmez ise konuşmasında sanayici ve ihracatçıların sorunlarına ağırlık verdi. Sönmez şunları söyledi:
• “Bu süreçte ekonomimiz büyüse de sanayinin büyümeye katkısı arzu edilen seviyeye bir türlü yaklaşamıyor. KOBİ’lerin yeşil-dijital dönüşüm hedeflerindeki aksamalar ise ihracat kapasitesinde aşınma gibi pek çok sonuç doğuruyor. Biz iş dünyası olarak kalıcı istikrarın değerini biliyoruz. Bu nedenle de dezenflasyon sürecinde muazzam bir bedeli taşımaya razı geliyoruz. Ancak reel sektörün sürdürülebilir büyüme ve ekonomik dayanıklılığın taşıyıcı gücü olduğunun unutulmaması gerektiğini her zamankinden daha güçlü şekilde vurgulamak istiyoruz”
“Cumhuriyetimizin ilk yüzyılı bizi çağdaş dünyayla buluşturdu. İkinci yüzyılda eşit vatandaşlık, kamu yararı, hukuk ve fırsat eşitliği gibi kurucu değerlerimizi bugünün toplumsal gerçekliği içinde yeniden tanımlamalıyız. Ülkemizin yapay zekâyı geliştiren, veriyi işleyen, temiz enerjiyi üreten, veri merkezlerini ve yeni nesil sanayi altyapısını kuran ülkeler arasında yer almasını sağlamalı; teknolojinin kullanıcısı değil, üreticisi haline gelmeliyiz. Yapmamız gereken, Atatürk’ün dediği gibi Türkiye’de Türkiye’den başka bir şey düşünmemektir.”
“Bir sonraki hikâye Anadolu’da yazılmalı”
Fırat Sanayi ve İş Dünyası Federasyonu (FIRATSİFED) Başkanı Pof. Dr. Yasemin Açık da konuşmasında bölgelerarası farklılıkların giderilmesi gerektiğini söyledi:
• “Türkiye’nin bir sonraki büyüme hikâyesi İstanbul’un dışında, Anadolu’da yazılmalıdır. Elazığ Malatya, Bingöl ve Tunceli’yi kapsayan Yukarı Fırat Havzası; güçlü yatırım teşvikleri, ham maddeye yakın üretim imkânı, mevcut sanayi birikimi, genç insan kaynağı ve henüz yeterince değerlendirilmemiş yatırım alanlarıyla çok büyük bir potansiyel barındırıyor.
• “Fırat Havzası bu hikâyeyi yazmaya hazır. Burada yapılacak her yatırım, gençlerimize doğdukları yerde çalışma, üretme ve gelecek kurma fırsatı sunacak, kadınların ekonomik hayata katılımını artıracak, bölgedeki aile şirketlerinin kurumsallaşmasını sağlayacaktır.”
Zirve, TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ozan Diren, önceki TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan ve Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Ömer Aras dahil, iş dünyasından 500 kadar katılımcıyı bir araya getirdi.
