Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, doların ve avronun lira karşısında yeni rekorlar kırdığı bir günde ülkenin yeni ekonomi planını açıkladı.
Merkez Bankası’nın dövizdeki yükselişi yumuşatmak amacıyla yaptığı fakat pek çok ekonomist göre etkisi sınırlı kalan faiz artışının ardından gelen program, güncel ekonomi performansı aşan ve 2020 yıl sonu beklentilerinin ötesinde büyüme, işsizlik ve enflasyon hedefleri içeriyor.
2021-23 dönemi için hazırlanan programın bu yıl için öngörüleri ise yüzde 13,8’lik işsizlik ve yüzde 0,3’lük büyüme. Yıl sonu enflasyon hedefi de yüzde 8,5’den yüzde 10,5’e yükseltildi.
Bakan Albayrak, bugün İstanbul’da yapılan toplantıda “2021 büyüme beklentisi yüzde 5,8 olmasını tahmin ediyoruz. 2022-2023 büyüme beklentisi yüzde 5 seviyesinde seyretmesi ile evrilmesini öngörüyoruz. İhracata ve istihdama özellikle bu dönemde yoğunlaşacağız” dedi.
Albayrak, programın hedeflerini üç “meydan okuma” başlığı altında topladı: Yeni dengelenme, yeni normal, yeni ekonomi.
Yeni dengelenme
Albayrak, “Yeni dengelenme ile sürdürülebilir bir büyüme modeli inşa edeceğiz. Finansal tedbirler kaldırılacak. Salgın döneminde atılan birçok adımı normalleşme kapsamında atmaya başladık. İlgili kurumlarımız faiz likidite adımlarıyla adımlar atmaya başladığımızın örnekleridir” diye konuştu.
Albayrak’ın açıkladığı hedeflerden bir diğeri yeni normale uyum sağlamak oldu. “Diğeri ise yeni ekonomi ise kalkınma modeli yeniden dengelenmeyi sağlayarak yeni normale uyum sağlayarak yeniden güçleneceğiz. Teknoloji ve verimlilik odaklı stratejik reformları hayata geçirmeye devam edeceğiz. Ülkemizi üretim ve yatırımda küresel bir cazibe merkezi haline getireceğiz. Kapsayıcı kalkınma modelini uygulayacağız.”
Covid tedbirleri
Salgına karşı alınan önlemler hakkında bilgi veren Albayrak, “Covid’le mücadelemizi 3 başlık üzerine inşa ettik. Birincisi iş gücü piyasamızı ayakta tutmak. İkincisi salgından etkilenen hane halkı ve işletmelere gerekli kaynağı sağlamak. Üçüncüsü temel sektörlerin faaliyetlerini sürdürmesini garanti altına almak. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de adımlar atıldı. İhtiyaçları tüm bu doğrultuda paketlerle genişlettik. Destek paketlerinin toplam büyüklüğü Covid döneminde 494 milyar TL ile milli gelirimizin yüzde 10’una ulaştı. İhtiyaç sahibi 6,2 milyon ailemize 1000 lira destek sağladık. Emekli aylıklarını 1000 TL’den 1500 TL’ye yükselttik” dedi.
Albayrak, “Kısa çalışma ödeneğinin süresini uzattık. İstihdamın sürekliliğini sağladık. 267,4 milyar liralık kredi finansman imkanı sağladık. 9 milyon vatandaşımıza 47,5 milyar lira bireysel ihtiyaç desteği verdik. Bu yılın temmuzunda ekonomide normalleşme sürecine girildi. Birçok ülkeden pozitif ayrıştık” diye konuştu.
“Toparlanma sektörlere yayılmadı”
Albayrak “V tipi toparlanma” şeması çizdiği toplantıda “Covid-19 salgınıyla ekonomik faaliyet tüm dünyada sert yavaşladı. Türkiye gibi gelişen ülkelerin para birimleri de ciddi değer kaybetti. Bu da bizim enflasyonda düşüş başlarken yataya dönmemize neden oldu. Turizm, hizmetler sektörü ve ulaşımda toparlanma istediğimiz ölçüde değil. Üçüncü çeyrekte başlayan toparlamanın tüm sektörlere yayıldığını söylemek mümkün değil” dedi.
“Kur önemli değil”
Programın açılanması öncesinde dolar 7.8542 TL’ye kadar yükseldi, avro 9.1677 TL’ye çıktı. NTV yayınında programı değerlendiren Dünya Gazetesi yazarı Hakan Güldağ, Albayrak’a toplantı çıkışında döviz konusunun sorulduğunu aktardı.
Güldağ, Albayrak’ın “Kur benim için hiç önemli değil, hiç oraya bakmıyorum. Sanayimiz güçlü. Oraya hiç bakmıyorum. Kur artık bizim elimizde” dediğini söyledi.
Ekonomistler, döviz kurundaki artışta, Azeri-Ermeni geriliminin de etkisi olduğunu belirtiyor.
