Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan on batılı ülke büyükelçisinin istenmeyen kişi ilan edilip Türkiye’den gönderilmesi için Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’na talimat verdiğini söyledi. Erdoğan, büyükelçilerin Osman Kavala’nın serbest bırakılmasını istemesini Türkiye’nin iç işlerine müdahale sayan Erdoğan “Burası Türkiye, kabile devleti değil” dedi. Erdoğan’ın istenmeyen kişi ilan edilmesini istediği büyükelçiler listesinde ABD, Almanya, Fransa, Hollanda, Danimarka, İsveç, Norveç, Finlandiya, Kanada ve Yeni Zelanda bulunuyor. ABD, Almanya, Fransa, Hollanda, Danimarka, Norveç ve Kanada, Türkiye’nin NATO’da müttefikleri.
Bu kararın işaretini Afrika turu dönüşü veren Erdoğan 23 Ekim’de Eskişehir’deki konuşmasında şunları söyledi:
• “Yatıyorlar kalkıyorlar Kavala, Kavala… Kavala dediğin Soros’un Türkiye şubesi. 10 büyükelçi onun için Dışişleri Bakanlığı’na geliyor. Bu nasıl terbiyesizliktir, siz burayı neresi zannediyorsunuz ya? Burası Türkiye, Türkiye. Burası bir kabile devleti değil, anlı şanlı Türkiye. Burada Dışişleri’ne gelip de talimat veremezsiniz. Ben Dışişleri Bakanıma talimatı verdim, ne yapması gerektiğini söyledim. Bunların bir an önce istenmeyen adam ilan edilmesini halledeceksiniz dedim. Türkiye’yi anlayacaksınız, bileceksiniz. Anlamadığınız gün terk edeceksiniz.”
Ne olmuştu?
Ankara’daki bu on büyükelçilik Kavala’nın tutuklanışının dördüncü yılı olan 18 Ekim’de ortak bir açıklama yayınlayarak, davanın Türkiye’deki demokrasi ve hukukun üstünlüğüne gölge düşürdüğünü söyleyerek serbest bırakılmasını istemişlerdi. Daha önce Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de Kavala davasındaki suçlamaları kanıtlayan delil olmadığını da söyleyerek tahliye edilmesini istemiş, bir mahkemenin hakkında tahliye kararı vermesi üzerine yeni suçlamalarla cezaevinde kalması sağlanmıştı. Kavala son gelişmeler ardından adil yargılamadan umudunu kestiğini söyleyerek artık duruşmalara çıkmayacağını söylemişti.
Erdoğan’ın kararına ilk tepkiyi gösteren CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu oldu. Kılıçdaroğlu Twitter üzerinden şunları söyledi:
• “Ülkeyi hızla uçuruma sürekleyen Şahıs, bu sefer de “10 büyükelçinin ‘istenmeyen adam’ ilan edilmesi emrini” vermiş. Açıkça söylüyorum; bu hareketlerinin sebebi milli çıkarları korumak değil, mahvettiği ekonomiye suni gerekçeler yaratma çabasıdır. Dönüp bir bak halkın sofrasına!”
Şimdi ne olacak?
Bir diplomatın istenmeyen kişi, diplomatik lisanda, Latincesiyle “persona non grata” ilan edilmesini o ülkeyi verilen süre içinde terk etmesinin istenmesi izliyor. Genellikle bir ülke, özellikle de büyükelçi düzeyde diplomatı istenmeyen kişi ilan ederse, o ülke de misillemede bulunuyor. Bunun anlamı, bu ülkelerdeki Türk diplomatların da istenmeyen kişi ilan sayılarak sınır dışı edilmesi olabilir.
Türkiye’nin Almanya, Hollanda, Fransa gibi Avrupa Birliği üyesi ülkelerle yoğun dış ticaret ve yatırım bağları var. Erdoğan da 30-31 Ekim’de G20 zirvesi sırasında ABD Başkanı Joe Biden ile görüşüp “Neler oluyor?” diye soracağını söylemişti. Türkiye ile ABD arasında Rus S-400 füzeleri, F-35 uçakları, Suriye, PKK/YPG, Fethullah Gülen ve Halkbank davası sorunları bulunuyor.
