Ukrayna Krizi nedeniyle ABD ve Rusya arasında Soğuk Savaştan bu yana en gergin günler yaşanırken iki ülke arasında Soğuk Savaş dönemimi andıran bir mahkum takası Türkiye’de yapıldı.
ABD’de kokain kaçakçılığı suçlamasıyla 20 yıla mahkum Rus pilot Konstantin Yaroşenko ile Rusya’da içkili araç kullanma ve polise saldırı suçlamasıyla tutuklu Amerikan Deniz piyadesi Trevor Reed’in Ankara’da takas edildiği 27 Nisan’da açıklandı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova takasın “uzun süren müzakereler sonunda gerçekleştiğini açıladı.
ABD Başkanı Joe Biden’ın Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, takasın yapılmasındaki rolünden dolayı Twitter hesabı üzerinden Türkiye’ye teşekkür etti.
ABD Başkanı Biden, 2019’dan bu yana Rusya’da tutuklu bulunan Amerikalı Trevor Reed’in serbest bırakılmasını “memnuniyetle” karşıladığını belirtirken “Trevor’ı eve getirmemizi sağlayan müzakereler, hafife almayacağım zor kararları gerektirdi,” dedi.
Uçak pistinde mahkum takası
ABD gazetesi Washington Post, takasın Rusya-Ukrayna savaşı sebebiyle yaşanan şiddetli gerilime rağmen ikili angajmanın sürdürüldüğünü gösterdiği yorumunu yaptı.
Haberde, “Türkiye’de meydana gelen takas, Washington Moskova’yı ekonomik ve siyasi olarak tecrit etmeye çalışırken ve Başkan Vladimir Putin, Ukrayna’nın Rus saldırısını püskürtme girişimini destekleyenlere karşı sert eylem tehdidinde bulunurken bile ABD ve Rusya’nın hala iş yapabileceğini gösteriyor,” ifadeleri kullanıldı.
Anadolu Ajansının haberine göre, Amerikan basınına açıklama yapan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir ABD’li yetkili takas ile ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Takas, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hükümetinin iş birliğiyle, Biden yönetimi yetkilileri ve Kremlin yetkilileri tarafından önceden kararlaştırılan dikkatli bir şekilde düzenlenmiş bir dizi hareketle Türkiye’de gerçekleşti. Reed ve Yaroshenko, Türkiye’ye neredeyse aynı zamanda geldiler. Her iki taraftaki ekipler, diğer ülkenin teklif ettiği kişinin kimliğini doğruladı, ardından Yaroshenko ve Reed pistte uçaklara doğru yürüdü.”
MİT koordinasyonu ve gözetiminde
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile 27 Nisan’da telefonla görüştü. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığından yapılan açıklamaya göre, görüşmede, Putin, Rus pilot Yaroshenko ile Amerikan deniz piyadesi Reed’in MİT koordinesi ve gözetiminde gerçekleşen takası dolayısıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür etti.
Görüşmede, MİT’in takas sürecinde üstlendiği role işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, istihbarat birimleri arasındaki eşgüdüm ve diyaloğun devam ettirilmesi gerektiğini belirtti.
Türkiye Rusya Ukrayna krizinde Batı ve NATO ile eşgüdüm içerisinde kalırken Rusya ile ilişkilerini de sürdüren bir politika benimsedi, savaşa dönüşen krizin diplomatik yollarla çözülmesi için kolaylaştırıcılık rolünü üstlendi.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan BM genel Sekreteri Antonio Guterres’in de devrede olduğu temaslarla Rusya ve Ukrayna Dışişleri Bakanları ve siyasi heyetlerinden sonra iki ülke cumhurbaşkanları Vladimir Putin ve Volodimir Zalansky’yi de Türkiye’de buluşturmaya çalışıyor.
