Türkiye ve Birleşmiş Milletler’in geçen ay Rusya ile Ukrayna arasında bir tahıl ve gübre ihracat anlaşmasına aracılık etmesinden sonra Ukrayna kıyılarında mahsur kalan tahılların tahliyesi için ilk kargo 1 Ağustos’ta Odessa’dan yola çıktı.
Türkiye Savunma Bakanlığının yaptığı açıklamaya göre, Ukrayna ve Rusya’nın Birleşmiş Milletler gözetiminde ve Türkiye’nin kolaylaştırıcılığında mütabakata vardığı tahıl anlaşmasının ardından yaklaşık 26 bin ton mısır taşıyan ilk gemi 1 Ağustos sabahı Odesa limanından ayrıldı.
Savunma Bakanı Hulusi Akar’ın yaptığı açıklamaya göre Sierra Leone bandıralı Razoni gemisinin yarın sabah İstanbul açıklarına gelmesi, ardından İstanbul’da kurulan Müşterek Koordinasyon Merkezinin oluşturduğu komite tarafından incelenmesi bekleniyor.
Gemi Türkiye, Rusya, Ukrayna ve Birleşmiş Milletler temsilcileri tarafından incelendikten sonra Lübnan’a doğru yola çıkacak.
Akar, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada “Dün yapılan çalışmalar çerçevesinde tüm taraflarla mutabık kaldık. Bu kapsamda bugün 07.30’da gemi çıktı. Mısır yüklü bir gemi. 27 bin tonluk bir yükü var. Koordinasyon merkezlerinde çalışmalar takip ediliyor.
Bundan sonraki gemiler de benzer şekilde herhangi bir aksaklık çıkmadan devam edecek. Bu tamamen insanı bir konu. Bekleyen insanlar var. Yarın 15.00 civarında İstanbul Boğazı açıklarında bulunacak, demirlemesine müteakip müşterek heyet kontrol edecek.” dedi
17 gemi Ukrayna’dan çıkacak
Moskova ve Kiev’in 22 Temmuz’da İstanbul’da onayladığı insiyatifle Ukrayna’nın Chornomorsk, Odesa ve Pivdennyi limanına giren ve çıkan tahıl sevkiyatları için güvenli geçiş sağlanması amaçlanıyor. Anlaşma kapsamında Karadenizde güvenli bir sevkiyat koridoru oluşturulması, halen denizde bulunan mayınlar sebebiyle bu koridordan geçecek gemilere Ukrayna tarafından bir klavuz geminin eşlik etmesi planlandı. Gemiler buradan İstanbul’da oluşturulan Müşterek Koordinasyon Merkezi temsilcileri tarafından incelenecek ve son adreslerine yola çıkacak.
Ukrayna cumhurbaşkanlığı yetkilileri, Ukrayna’nın Karadeniz limanlarına yaklaşık 600.000 ton kargo ile demirlemiş 17 gemi olduğunu belirtiyor. Geriye kalan 16 gemide yaklaşık 580.000 ton olan Ukrayna tahılı bulunuyor.
Rusya’nın Şubat ayında Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından Ukrayna tarafından deniz yoluyla yapılan sevkiyatlar durdu ve tahıl, yemeklik yağlar, yakıt ve gübre arzında yaşanan bu sıkıntı sebebiyle küresel fiyat artışları yaşandı. İşgalin yanında Rusya, kendisine uygulanan yaptırımların da ihracatı yavaşlattığını belirtti.
“Dünya için rahatlama günü”
Ukrayna Dünya’nın en büyük beşinci tahıl ihracatçısı ve Lübnan’ın buğday ithalatının yüzde 80’i Ukrayna’dan geliyor. Ülkenin aynı zamanda Somali, Suriye ve Libya gibi ülkeler için de en büyük tedarikçi konumunda olması tahıl krizi sebebiyle bu ülkelerde açlık tehlikesinin ortaya çıkmasına da sebep oldu.
Ukrayna Dışişleri Bakanı, özellikle sevkiyatların aksaması nedeniyle gıda kıtlığı ve açlık tehdidi altındaki ülkeler için “dünya için bir rahatlama günü” olarak nitelendirdi.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Dimitro Kuleba, Twitter’dan yaptığı açıklamada, “Ukrayna’nın ilk tahılının aylarca süren Rus ablukasından sonra Odesa’dan ayrılması, özellikle Orta Doğu, Asya ve Afrika’daki dostlarımız için dünya için bir rahatlama günü” dedi.
Kremlin, Razoni’nin gidişini “çok olumlu” bir haber olarak nitelendirdi.
