Trump’ın vergi depremi ekonomileri sarsarken, önceki Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan’ın, ABD’nin yeni Ankara Büyükelçisi Tom Barrack ile ABD’de mesai arkadaşlığı nedeniyle ekonomi yönetiminde yeniden yer alabileceği iddia ediliyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın ek gümrük vergileri ilanıyla dünya ekonomisinde yaşanan sarsıntılar şimdilik sınırlı da olsa Türkiye’yi de etkiliyor. Tam bu sırada diplomasi ve ekonomi kulisinde yayılan bir iddia ise ekonomideki belirsizliklere yenilerini ekleme riski taşıyor. Nefes Gazetesi yazarı Nuray Babacan’ın yazdığına göre, önceki Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan’ın yeniden ekonomi yönetimine dönme senaryoları konuşuluyor.
Bunun gerekçesiyse en az iddianın kendisi kadar ilginç: Erkan’ın Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası başına getirilmeden önce ABD’de yöneticilik yaptığı First Republic Bank yönetim kurulundaki mesai arkadaşlarından Tom Barack’ın Trump tarafından ABD’nin Ankara Büyükelçisi olarak atanması. Hatırlanacağı gibi banka yanlış yönetim sonrası iflas etmiş, Erkan da bu yüzden diğer banka yöneticileriyle birlikte soruşturma geçirmişti.
Erkan’ın dönüşü söz konusu mu?
Erkanın 8 Haziran 2023’te başlayan Merkez Bankası Başkanlığı yaklaşık 9 ay sonra 2 Şubat 2024’te istifasıyla sona ermiş, yerine halen bu görevi sürdüren Fatih Karahan atanmıştı.
Hafize Gaye Erkan, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Başkanlığından önce ABD’de -iflas eden- First republic Bank Yönetim Kurulunda, bu yıl Trump tarafından ABD’nin Ankata Büyükelçisi olarak atanan Tom Barrack ile birlikte görev yapmıştı.
Erkan istifa gerekçesi olarak kendisine babasının Merkez bankasının işleyişine müdahale iddiasıyla “itibar suikastı” yapılmasını göstermişti. Ancak asıl nedenin Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile ekonomi yönetimi konusunda uyumsuzluğu olduğu medyaya yansımıştı.
Erkan’ın ABD’ye dönmemesi Türkiye’de yeni devlet görevi beklediği yorumlarına yol açmış, bir ara ismi Türkiye’nin OECD Daimi Temsilciliği için konuşulmuş, ama aslı çıkmamıştı.
Gazeteci Babacan, Erkan’ın yeni ABD Büyükelçisiyle geçmiş mesaisi nedeniyle ekonomi yönetiminde yer almasının, belki de Cumhurbaşkanlığında yeni bir birim oluşturulmasının ihtimal dahilinde olduğu duyumunu yazdı. Böyle bir durumun ise zaten krizi henüz aşamamış ekonomi yönetiminde çok başlılığa neden olması riski var.
Trump depreminin Türkiye’ye etkisi
Trump’ın 2 Nisan’da “ABD’nin Kurtuluş Günü” ilan ettiği ek gümrük vergileri dünya ekonomisini sarsmaya başladı. 7 Nisan’da iş haftasının başlamasıyla dünya borsalarında görülen düşüşle para piyasalarındaki kaybın 5,5 trilyon dolata ulaştığı, bunun son 50 yılda 1987 borsa krizi, 2008’de gayrimenkul krizi ve 2020’deki Covid-19 salgını ardından dördüncü büyük kriz olduğu bildiriliyor.
Trump’ın çok tartışılan bir formülle ilan ettiği gümrük vergilerinden geri dönmeyeceğini açıklaması sarsıntılın şiddetini artırıyor.
Şimşek, Trump’ın ek gümrük verdileriyle yaşanan krizin Türkiye’ye yansımalarının sınırlı olacağını söylüyor. Bunun bir nedeni Trump’ın Türkiye’ye ilan ettiği gümrük vergisinin en alt düzeyde, yüzde 10 olması.
İktisatçı Mahfi Eğilmez, bu durumun Türkiye’nin yararına olabileceği halde, Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması gibi nedenlerle, “iç siyaset uğruna fırsatı kaçırdığı” iddiasında.
ABD’nin yeni Türkiye Büyükelçisi Barack, kuşkusuz Ankara’ya Trump’ın sloganıyla “Yeniden Büyük Amerika” çıkarlarını savunmaya geliyor. Erkan’ın bu bağlantıyla yeniden ekonomi yönetimine döndürülmesinin Türkiye’nin çıkarlarına ne kadar hizmet edeceği ise henüz bilinmiyor.
