İsrail-Hamas ateşkesi ardından ikinci aşama olan rehine takası, Hamas’ın elindeki İsrailli rehineleri Kızılhaç’a teslim etmesiyle başladı. Gazze Zirvesi Mısır’da toplanıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan da katılıyor (Foto: Hamza Qraiqea/AA)
Mısır’ın Şarm el Şeyh şehrindeki 13 Ekim Gazze Zirvesine saatler kala Hamas’ın rehin tuttuğu 7 İsrailliyi sabah saat 08.00 itibarıyla elindeki Uluslararası Kızılhaç’a teslim ettiği açıklandı. Böylece 9 Ekim’de Mısır’da varılan İsrail-Hamas ateşkes anlaşmasından sonra ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze Barış Planının ikinci aşaması da başlamış oldu. Hamas’ın elinde 20 rehine ve esarette ölmüş/öldürülmüş 30 İsraillinin cansız bedenini ve İsrail’in de elindeki 1699 Filistinli mahkûmu serbest bırakması ardından İsrail ordusunun Gazze’den kademeli olarak geri çekilmesi öngörülüyor.
Trump planını ilk kez 23 Eylül’de BM Genel Kurulu sırasında Türkiye dahil 8 Müslüman lidere açmış, İsrail Başbakanı Binyamin Netenyahu’nun da onayını alarak 29 Eylül’de ilen etmiş, plan Türkiye adına devrede olan MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın da müdahalesiyle 3 Ekim’de Hamas tarafından kabul edilmişti.
Zirvenin amacı
Trump, Vaşington’dan Tel Aviv’e doğru yola çıkarken “Savaş bitti” dedi. Ancak Mısır’ın Şarm el Şeyh şehrinde, Mısır Cumhurbaşkanı Abdül Fettah Sisi ev sahipliğinde, Trump’ın eş başkanlığında toplanan Gazze Zirvesinin amacı zaten savaşı sona erdirmek ve kapsamlı bir barış anlaşmasını resmileştirerek uygulamak.
Mısır tarafından hazırlanan dört maddelik Zirve gündemi şöyle:
1- Mısır, Türkiye ve Katar aracılığıyla sağlanan İsrail-Hamas ateşkesinin kalıcılığını ve kalan tüm rehinelerin koşulsuz serbest bırakılmasını sağlamak,
2- Mısır, Katar ve Türkiye’nin arabuluculuğunda, Trump’ın Gazze barış planının geniş ilkelerini destekleyerek Ortadoğu’da barış ve istikrar çabalarını güçlendirmek,
3- Gazze’nin yeniden inşasını ve insani toparlanmasını kolaylaştırmak, Dünya Gıda Programı (WFP) gibi BM kuruluşları aracılığıyla Gazze’ye sınırsız yardım erişimi sağlamak ve yaygın yıkım karşısında yeniden inşa için özel finansman olanaklarını araştırmak,
4- Bölgesel güvenlikte yeni bir dönem başlatmak amacıyla, Arap-İsrail bağlarının genişletilmesi gibi potansiyel olarak daha geniş diplomatik normalleşmeyi sağlamak.
Kimler katılıyor?
İsrail ve Hamas temsilcilerine özellikle yer verilmeyen, İran’ın da katılmadığı Zirveye ev sahibi Mısır Cumhurbaşkanı Sisi ve Zirvenin eş başkanı Trump ile birlikte, ateşkes anlaşmasında aracı olan Türkiye adına Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve Katar Emiri Şeyh Temim el Sani’nin yanı sıra şu liderler katılıyor:
• BM Genel Sekreteri António Guterres
• Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron
• İngiltere Başbakanı Keir Starmer
• İspanya Başbakanı Pedro Sánchez
• İtalya Başbakanı Giorgia Meloni
• Almanya Başbakanı Friedrich Merz
• AB Konseyi BaşkanıAntonio Costa
• Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Aboul Gheit
• Ürdün Kralı II. Abdullah
• Irak Başbakanı Mohammed Şiya al-Sudani
• Kuveyt Başbakanı Ahmad Al Abdullah Al Sabah
• Bahrain Kralı Hamad bin Isa Al Khalifa
• Indonesia’s President: Prabowo Subianto
• Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev
• Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis
• Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan
• Macaristan Başbakanı Viktor Orbán
• Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif
• Kanada Başbakanı Mark Carney
• Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store
