Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Katar’a sadece Emir El Sani’nin davetiyle Futbol Dünya Kupası açılışına gittiğini düşünmek yerine uluslararası ilişkiler ve ekonominin hızla değişip iç içe geçen yapısını anlamaya çalışmak daha yerinde olur. İki lideri 14 Ekim Dolmabahçe görüşmesinde. (Foto: TCCB)
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Katar’a gidiş haberi belki bazı zihinlerde “Yine para için mi?” sorusuna yol açabilir. AK Parti hükümetinin Katar’dan para beklentisi, yatırım beklentisi baki. Ancak bu defa amaç 20 Kasım’da Erkekler Futbol Dünya Kupası açılış maçını da izlemek; ev sahibi Katar ile Ekvador arasında.( *) Katar’ın bu maçı almak üzere Ekvadorlu oyunculara para karşılığı şike teklif ettiği iddiaları altında yapılıyor bu maç ama bizim konumuz o değil.
Katar Emiri Şeyh Tamim el Sani’nin davetlisi olarak açılış maçını Doha’da izleyecek siyasiler Erdoğan ile sınırlı değil, pek çok ülkeden üst düzey temsilci olacak. Örneğin ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken da orada olacak. İngiliz medyasının 21 Kasım’daki İngiltere-İran maçına yoğunlaşması gibi Amerikan medyası ABD medyası şimdiden 29 Kasım’daki İran-ABD maçına yoğunlaşmış durumdalar. Tam da İran ayaktayken… Futbol hiçbir zaman sadece futbol değildir ama bu 2022 Dünya Kupası daha politikayla daha da iç içe.
İngiltere’nin, ABD’nin milli takımları var Dünya kupasında. Peki, Türkiye’nin neyi var Katar’da? Güvenlik güçleri var.
Katar’a Türk asker ve polisi
Katar, tıpkı küresel ısınma önlemlerine meydan okuyan dev klimalarıyla 80,000 kişilik Lusail stadyumunu doldurmak için Pakistan’dan günlüğü 10 dolara seyirci ithal ediyorsa, güvenliğini de ithal ediyor.
Kupa güvenliğinde Katar’a yardımcı olmak üzere oluşturulan Müşterek Görev Kuvveti Türkiye’nin yanı sıra ABD, İngiltere, İtalya, Fransa ve Pakistan silahlı kuvvetlerinden oluşuyor. Sadece patlayıcı imha ekipleri, dron (İnsansız hava araçları) ve dron-savar ekipleri, kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (KBRN) mücadele ekipleri değil, örneğin Burgazada korveti de bu mücadeleye katılmak üzere Katar’a gitti. Ülkelerini desteklemek üzere Katar’a gidecek holiganların taşkınlıklarına karşı 3 bin de Türk Çevik Kuvvet polisi…
Türkiye’nin ilk kalıcı askeri üssü de Katar’da. 2017’de Suudi Arabistan, Mısır, Bahreyn ve Kuveyt’in Katar’a ambargo ilan etmesi sonrası Türkiye hem ambargoyu delmiş hem de başkent Doha yakınlarında El Rayyan kara üssünü kurmuştu. Üç binden fazla asker tahmin ediliyor. Üssün başlıca amacı Doha’nın ve El Sani yönetimini korumaktı. Erdoğan, Sani’nin 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminde verdiği desteği unutmamıştı.
“Dost ülkelerin desteği” derken
Türkiye Kasım 2022’de Basra Körfezi’nde stratejik konumdaki Katar’da bir de deniz üssü kurdu.
Katar Emirinin Türkiye ve Erdoğan’a minnettar olması da Erdoğan’a Boeing 747 makam uçağı hediye etmesi de tank-palet fabrikasına para yatırmasına da Dışişleri Bakanı Muhammed El Sani’nin “Türk lirasının biraz daha ucuzlamasını bekliyoruz” itirafına rağmen 2021 sonunda Türkiye’deki Katar yatırımlarının 22 milyar doları bulmasına şaşmamak lazım.
Katar Şeyhinin Erdoğan’ın iktidarda kalmasını en çok isteyenlerden olmasına şaşmamak lazım. Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev gibi. Türkiye, ABD Başkanı Biden’in G20 Zirvesinde Ukrayna’daki kriz toplantısına Erdoğan’ı çağırmayarak yaptığı yanlışa rağmen Rusya’nın Batıyla temas noktası konumunda. Azerbaycan’ın topraklarını Ermenistan işgalinden kurtarmasına verilen askeri destekse iki ülkeyi daha da yaklaştırdı. Erdoğan ekonomik krizden çıkış için “dost ülkelerden” destek alındığını, beklendiğini de gizlemiyor.
Dolayısıyla Erdoğan bu defa Katar’a sadece maç izlemeye gidiyor diye düşünmektense hızla değişip iç içe geçen uluslararası ilişkiler ve ekonomi atmosferini anlamaya çalışmakta yarar var.
(*) 20 Kasım 2022, saat 15.22’de güncellendi.
